Breedbeeld. Verweven werelden van Brugge 900–1550

Onlangs heb ik voor een tweede keer een bezoek gebracht aan BRUSK, de gloednieuwe kunsthal in Brugge – een van de zeldzame bouwprojecten die binnen de voorziene tijd én binnen het voorziene budget zijn gebleven. Deze keer voor een geleid bezoek met gids aan Breedbeeld. Verweven werelden van Brugge 900–1550, een cultuurhistorische tentoonstelling waarin meer dan 250 fascinerende kunst- en erfgoedobjecten te zien zijn.

De stukken komen uit vermaarde internationale museumcollecties, waaronder de National Gallery, de Biblioteca Apostolica Vaticana, het Louvre, de Bodleian Libraries, het Kunsthistorisches Museum, de British Library, het Metropolitan Museum of Art en het Rijksmuseum, met topstukken als de Passie van Christus van Hans Memling (uit de Galleria Sabauda in Turijn) en het Portret van Mehmet II van Gentile Bellini (uit de National Gallery). Indrukwekkend!

De stukken zijn gegroepeerd rond een aantal thema’s of ‘werelden’: de Noordzee, de Middellandse Zee, de hofcultuur, het christelijke Oosten en de nieuwe wereld. Er is héél veel te zien, en aan elk stuk hangt een heel verhaal vast. De tentoonstelling nodigt de bezoeker uit tot een bredere kijk – vandaar de naam Breedbeeld. We ontdekken hoe ideeën, mensen en goederen verbonden zijn met Brugge, en hoe culturen via Brugge verbonden zijn met elkaar. De expositie combineert historische artefacten met moderne audiovisuele middelen.

Het is vrij donker in de zaal, maar dat heeft een goede reden. Om de kostbare schilderijen maximaal te beschermen, moet lichtinval zo veel mogelijk vermeden worden. De grote, op het noorden gerichte ramen van de grote zaal van BRUSK zijn voor de gelegenheid volledig verduisterd.

Mijn persoonlijke interesse werd vooral gewekt door de vele schilderijen, manuscripten met prachtige kleurrijke miniaturen, enkele astronomische instrumenten zoals astrolabia en een draagbare zonnewijzer met kompas, en boeken met tekeningen van astrolabia en hemellichamen. Ook enkele oude kaarten zijn in Breedbeeld te zien – die niet allemaal Europa in het centrum van de wereld of het noorden bovenaan plaatsen.

Bij deze bijzonder boeiende en leerrijke tentoonstelling hoort ook een prachtig boek, verkrijgbaar in BRUSK én in de boekhandel: Verweven werelden van Brugge door Peter Frankopan (curator van de tentoonstelling), uitgegeven bij Hannibal Books. Ik had nog een boekenbon in een lade liggen en heb die gebruikt om het boek aan te schaffen (niet in de shop van BRUSK, maar achteraf in de boekhandel), en ik heb meteen ook maar een ander boek gekocht dat met de geschiedenis van Brugge te maken heeft: De kaart van 1562 uitvergroot – Brugge door de ogen van Marcus Gerards, uitgegeven bij De Boekenmaker. Dat boek gaat over een van de beroemdste kaarten die ooit van Brugge gemaakt zijn.

Breedbeeld. Verweven werelden van Brugge 900–1550, nog tot 6 september dagelijks (behalve op maandag) in BRUSK, Brugge. Wil je achteraf thuis nog wat nagenieten of wat meer over de Brugse middeleeuwen te weten komen, dan is het boek beslist een aanrader!

bruskbrugge.be

Refik Anadol – Latent City

Vorige maand werd de gloednieuwe kunsthal BRUSK officieel geopend, in het hart van het Brugse museumkwartier. In tegenstelling tot een museum beschikt een kunsthal niet over een eigen collectie en is het louter een plaats voor tijdelijke tentoonstellingen. BRUSK beschikt over twee monumentale tentoonstellingshallen, gigantische ruimten zonder steunkolommen en héél hoge plafonds.

Tijdens het openingsweekend al zijn we er de twee openingstentoonstellingen gaan bezichtigen: Breedbeeld. Verweven werelden van Brugge 900–1550 en Refik Anadol – Latent City. Over die laatste wil ik het hier hebben. (Wees gerust, Breedbeeld komt een volgende keer nog aan bod, na een al gepland vervolgbezoek.)

Latent City is de eerste solotentoonstelling op Belgische bodem van de Turks-Amerikaanse kunstenaar Refik Anadol. Anadol is een pionier in AI-gedreven mediakunst. Zijn werk was al te zien bij gerenommeerde musea als het MoMA in New York en het Guggenheim in Bilbao. Zijn grote kunstwerken worden specifiek gemaakt voor het gebouw waarin of waarop ze worden getoond. Het gaat om videokunst: gigantische bewegende bewegende beelden, niet gemaakt door, maar wel met de hulp van artificiële intelligentie, wat tot verrasssende creaties leidt. In BRUSK is een tien meter hoge ‘videosculptuur’ te zien, bestaande uit twee haaks op elkaar geplaatste videowanden met spiegels op het plafond en op de vloer. De hallucinerende beelden worden aangestuurd door data, een combinatie van historische en realtime data uit Brugge.

De hal is donker, en wanneer je binnenkomt wordt je aandacht meteen naar het gigantische bewegende kunstwerk getrokken. Je kan er heel lang naar staan of zitten kijken, en je ziet steeds nieuwe vormen. Ter afwisseling kan je in dezelfde hal de kleinere bewegende digitale schilderijen uit Anadols Latent City-serie bekijken. De werken zijn gemaakt aan de hand van allerlei data uit andere steden, zoals Stockholm, Seoul en Berlijn.

In het Brugse Concertgebouw wonde ik ook een thema-avond bij rond de Brugse video-installatie van Refik Anadol. De kunstenaar gaf er een presentatie waarin hij uitgebreid over zijn kunst vertelde en zijn uiteenzetting illustreerde met foto’s en videobeelden. Hij ging ook in gesprek met journalist/reportagemaker Tim Verheyden, gekend van radio en tv.

Tussen presentatie en vraaggesprek werd het publiek getrakteerd op een muzikaal intermezzo, een experimenteel muziekstuk met als titel Trio van de Brits-Japanse componist Ben Nobuto, vertolkt door drie muzikanten van het Gentse Nemo-ensemble (fluit, keyboard en cello). Ik kende Nobuto nog niet, maar het verrassend fris klinkende stuk wist mij meteen te boeien. Soms deed het mij, door het repititieve karakter, wat denken aan Philip Glass, maar het is toch iets helemaal anders.

De videosculptuur die Anadol voor Brugge creëerde, maakt gebruik van Brugse data. Hij werkte daarvoor samen met het Brugse Stadsarchief. Data uit het Brugse architectonische en stedelijke verleden werden gecombineerd met realtime lokale weerdata. Het resultaat is verrassend én betoverend!

Refik Anadol – Latent City, nog tot 8 november dagelijks (behalve op maandag) in BRUSK, Brugge.

refikanadol.com
bennobuto.com
nemo-ensemble.com
youtu.be/UxQDG6WQT5s
bruskbrugge.be

James Horner Tribute Concert

Naar zowat jaarlijkse gewoonte ben ik ook dit jaar weer naar het concert geweest dat georganiseerd wordt door het Film Fest Gent, daags na de uitreiking van de World Soundtrack Awards. Dit jaar kozen de organisatoren voor een huldeconcert met de muziek van een van de belangrijkste filmcomponisten van de voorbije decennia: James Horner (1953-2015).

Bij het grote publiek is Horner wellicht best gekend voor de muziek die hij schreef voor James Camerons Titanic. Voor die blockbuster schreef hij niet alleen de partituur, maar ook de song My Heart Will Go On, meesterlijk vertolkt door Céline Dion. Dit leverde hem twee Oscars, twee Golden Globes en een Grammy op. Verder kreeg hij nog awards en tal van nominaties voor films als An American Tail, Aliens, Legends of the Fall, Braveheart, Apollo 13, A Beautiful Mind en Avatar.

Het James Horner Tribute Concert vond plaats in het Muziekcentrum De Bijloke in Gent, een middeleeuwse ziekenzaal die omgebouwd werd tot een moderne concertzaal die plaats biedt aan 830 bezoekers. Die zitjes waren de avond van het concert allemaal uitverkocht. Wie te laat was, kon ’s middags naar de repetitie komen kijken. Ik had gelukkig wel tijdig een ticket bemachtigd, en kon samen met honderden andere filmmuziekliefhebbers (onder wie Robin, die door een wonderlijk toeval de stoel naast mij had geboekt) genieten van een schitterende avond, gebracht door het Brussels Philharmonic onder de leiding van maestro Dirk Brossé en aaneengepraat door Carlo Siau (presentator van Iedereen Klassiek en andere programma’s op Klara).

Op het programma stond muziek uit The Rocketeer, Aliens, Star Trek II: The Wrath of Khan, Avatar, A Beautiful Mind, Braveheart, Legends of the Fall, Krull, Sneakers, Titanic en als toemaatje The Mask of Zorro. Op het grote scherm boven het orkest werden beeldfragmenten uit de films afgewisseld met close-ups van orkest, dirigent en solisten.

Speciale gast was Simon Franglen, die het programma van de avond had samengesteld. Franklen werkte erg nauw samen met Horner, en hij werkte de partiruur van The Magnificent Seven verder af na Horners overlijden bij een vliegtuigongeval in 2015. Er werd ook een videoboodschap afgespeeld van James Cameron, die voor de soundtrack bij zijn bekendse films (Aliens, Titanic, Avatar) een beroep deed op James Horner.

Hoogtepunt van het concert was ongetwijfeld de afsluiter: My Heart Will Go On uit Titanic, gezongen door Charlotte Campion. Deze Vlaamse actrice en musicalster leende haar stem voor meerdere muzikale animatiefilms en begon al op jonge leeftijd aan haar musicalcarrière.

www.filmfestival.be
www.worldsoundtrackawards.com

Carmina Burana

In maart 2020 schreef ik op deze blog een stukje over mijn geplande bezoek aan een opvoering van Carmina Burana in het Brugse Concertgebouw, ter gelegenheid van de 125e geboortedag van Carl Orff. Het was een van de eerste evenementen die afgelast werden omwille van de coronacrisis. Geen nood, er kwam al snel een nieuwe datum: november 2020.

Maar ook dat ging niet door, want in het najaar van 2020 zaten we in de tweede golf van de pandemie. Het evenement werd meteen nóg een keer uitgesteld, nu tot november 2021.

Gisteravond was het dan eindelijk zover. Ik had een uitstekende plaats: centraal op de eerste rij, net voor de orkestbak, met vrij zicht op het podium. In tegenstelling tot de voorsteling die ik in diezelfde concertzaal in 2008 bijwoonde, zaten de orkestleden deze keer dus niet op de bühne, maar was het podium helemaal vrij voor koor, solisten en ballet.

Carmina Burana (Latijn voor ‘Liederen uit Beuern’, een dorpje in Beieren) is het werk dat Carl Orff in 1937 in één klap beroemd maakte. Zelf vond hij dat alles wat hij voordien gecomponeerd had, eigenlijk meteen de prullenmand in kon. De teksten voor de liederen komen van een collectie middeleeuwse gedichten, geschreven in het Duits en in het Latijn.

Het bekendste stuk uit Carmina Burana van Orff is ongetwijfeld het overweldigende O Fortuna, dat al talloze keren is gebruikt in films of reclamespots, en dat ik zelf ook ooit eens als opener van een van mijn diamontages gebezigd heb, in lang vervlogen tijden... De muziek van Carmina Burana – en van Orff-composities in het algemeen – wordt gekenmerkt door het veelvuldig gebruik van syncopen.

Ik heb voor het eerst met dit stuk kennis gemaakt in de muziekles op de middelbare school, en sindsdien is het een van mijn absolute favorieten. Uiteraard heb ik meerdere uitvoeringen in mijn muziekcollectie zitten en ik heb er de voorbije dagen, als voorbereiding op dit concert, nog een paar keer naar geluisterd. Ik houd ontzettend veel van de talloze ritmewisselingen en syncopen die dit werk kenmerken, en grote delen van de Latijnse tekst kan ik uit het hoofd meezingen (maar ik heb me gisteren in de zaal natuurlijk wel rustig gehouden).

De voorstelling van gisteravond heeft mij bijzonder aangenaam verrast. Eerst wist ik niet goed wat te verwachten, want toen het doek omhoog ging zagen we tot onze verbazing geen groot gemengd koor dat klaar stond om O Fortuna aan te vatten, maar werden we verrast met een stukje modern ballet in complete stilte (op het geschuifel van de balletschoenen op de toneelvloer na), op een vrijwel leeg podium. Op grote mobiele ledschermen in de achtergrond werden videobeelden vertoond, die ook tijdens het vervolg van de voorstelling een grote rol bleven spelen.

De drie solisten – een bariton, een sopraan en een contratenor, zoals het hoort – waren gekleed in prachtige kostuums, ontworpen door Nancy Avondts. Zij zorgde ook voor de kostuums van de koorleden en de dansers. Mede daardoor was deze opvoering helemaal anders dan het concert dat ik in 2008 had gezien. Toen betrof het een klassiek concert, met het symfonieorkest centraal op het podium geplaatst, daarachter het koor dat de hele tijd op zijn vaste plaats bleef staan, en vooraan de solisten.

Deze keer maakten de solisten en vooral de koorleden eigenlijk deel uit van het ballet. Soms stonden alle koorleden in één groep bij elkaar, even later stonden de bassen en tenoren aan de ene kant van het podium, de alten en sopranen aan de andere kant. En in tegenstelling tot de voorstelling van 2008 was er nu ook een kinderkoor voor Amor volat undique en Tempus est iocundum.

Het video-concept was een ontwerp van Sibe Kokke, op wiens Instagram-pagina je enkele foto’s van het evenement kunt zien (hier en hier).

Alles bij elkaar was deze productie, in een regie en choreografie van Gerard Mostard, een totaal andere en vernieuwende manier om Carmina Burana te ervaren. Dit was zo veel meer dan een klassiek concert; dit was een complete audiovisuele ervaring met muziek, dans, licht, kostuums en video, prachtig om te zien en heerlijk om naar te luisteren.

www.instagram.com/p/B9SplhVpF2r
www.instagram.com/p/B9QBAjwpAwy

20 jaar World Soundtrack Awards

Al twintig jaar zijn de World Soundtrack Awards een vast onderdeel van het Film Fest Ghent (het filmfestival van Gent). De awards worden uitgereikt door de World Soundtrack Academy, een organisatie die ondertussen in hoog aanzien staat bij filmcomponisten uit alle hoeken van de wereld.

Ik ben een groot liefhebber van filmmuziek, dus al jarenlang probeer ik, wanneer het in mijn drukke agenda past, het WSA-concert bij te wonen.

Dit jaar is mijn agenda niet zo druk gevuld, omdat er wegens de coronacrisis vrij weinig te beleven valt. Zowat alles is afgelast of uitgesteld. Maar gelukkig ging de uitreiking van de World Soundtrack Awards met bijbehorend concert wél door, zij het dan volledig online. Ik had me een tijdje geleden al aangemeld voor het gebeuren, en ik heb meteen ook de audio-cd besteld die ter gelegenheid van deze 20e verjaardag zou verschijnen. Op 22 oktober, een dag voor de officiële releasedatum, zat hij al in mijn brievenbus. Meteen geript en op mijn netwerk gezet, zodat ik de muziek overal in huis kan beluisteren.

Het album bevat filmmuziek van alle componisten die in de voorbije twee decennia uitgeroepen werden tot World Soundtrack Film Composer of the Year en bevat gloednieuwe opnamen – door het Brussels Philharmonic en het Vlaams Radiokoor onder de leiding van Dirk Brossé – van muziek van Angelo Badalamenti, Nicholas Britell, Carter Burwell, Mychael Danna, Alexandre Desplat, Patrick Doyle, Michael Giacchino, Elliot Goldenthal, James Newton Howard, Alberto Iglesias, Jóhann Jóhannsson & Rutger Hoedemaekers, John Williams, and Gabriel Yared. Het album opent met de World Soundtrack Awards Fanfare gecomponeerd door Elmer Bernstein en wordt afgesloten met Tribute to the Film Composer, een compilatie gearrangeerd door John Williams. In totaal vijftien tracks, goed voor meer dan een uur muzikaal genot van de bovenste plank.

De uitreiking van de World Soundtrack Awards, mét concert, achtergrondinformatie, en video’s met de laureaten, werd op 24 oktober live gestreamd. Ik zat vol ongeduld klaar voor mijn tv, maar ondervond toch wel wat technische problemen, die vermoedelijk niet aan mijn kant maar aan de kant van het Film Fest Ghent lagen. Soms werden een paar seconden video herhaald, daarna ging het beeld haperen of viel de video helemaal stil. Op die manier was het jammer genoeg niet doenbaar om van het gebeuren te genieten.

’s Anderendaags heb ik dan maar een nieuwe poging gedaan. Ondertussen stond de video integraal op Vimeo en daar was hij zonder haperen of stoten te bekijken.

Voor een compleet overzicht van alle awards en laureaten verwijs ik naar de website, maar ik verklap nu al graag dat de belangrijkste prijs, de Film Composer of the Year Award, naar de IJslandse componiste Hildur Guðnadóttir gaat, voor haar sublieme score voor Joker. Eerder dit jaar won Guðnadóttir ook al een Oscar en tal van andere prijzen.

www.filmfestival.be
www.worldsoundtrackawards.com
www.worldsoundtrackawards.com/en/awards

BEE XXL

BEE XXL is de naam van net nieuwste openluchtkunstproject van Wim Tellier. De kunstenaar maakte foto’s van enkele kleurrijke inheemse bloemen en plaatste uitvergrotingen ervan op verschillende locaties in Knokke-Heist: in het Zwin, op het Heldenplein, op het dak van het AZ Zeno, op het Rubensplein, in het golfterrein en langs de oever van de Put van de Cloedt (bij Duinenwater). Hij stuurde een drone de lucht in en maakte prachtige luchtopnamen, zowel foto’s als videobeelden.

De beelden illustreren de bijzondere landschappelijke en architecturale diversiteit van Knokke-Heist. De zes uitvergrote bloemen zijn van 4 tot 20 september gratis te bekijken op het strand, ter hoogte van de Meerlaan (vlakbij het casino). Dat is de plek waar dit jaar wegens corona geen internationaal vuurwerkfstival plaatsvond.

De bloemen zijn maar liefst 500 keer uitvergroot. Zo weet je meteen waar die XXL voor staat. Het zijn geen rechthoekige of vierkante foto’s, maar de bloemen zijn helemaal uitgeknipt. Ze liggen stevig verankerd op het strand.

Met dit project vraagt Tellier aandacht voor de bijen als levensnoodzakelijke dieren voor het behoud van onze biodiversiteit. (En nu weet je ook waar BEE voor staat.) Hij vond de geknipte partner in de gemeente Knokke-Heist, die zich graag als bijengemeente profileert en bijzondere aandacht schenkt aan specifieke bloemenweiden en inzet op natuurbeleving en gezonde lucht. De badstad werd in 2015 zelfs verkozen tot bijenvriendelijkste gemeente van Vlaanderen. BEE XXL is niet Telliers eerste openluchtkunstwerk in de riante kustgemeente. Eerder legde hij al een gigantische foto van een krab op het strand, en twee jaar geleden sierde hij het zilte zand met het woord ‘respect’, dat hij vervolgens filmde vanuit een helikopter.

Wim Tellier is niet de eerste de beste. Deze hedendaagse kunstenaar van eigen bodem exposeerde al in zestig landen, zelfs tot in Antarctica! Hij is bekend voor zijn installaties met reuzegrote foto’s.

Meer info over het project vind je op de website van Knokke-Heist, via onderstaande link.

www.knokke-heist.be

Van Eyck in Brugge

Nu het nieuws al maanden wordt gedomineerd door de coronacrisis, zou je bijna vergeten dat 2020 uitgeroepen werd tot het Van Eyckjaar. Begin dit jaar was er in het Museum voor Schone Kunsten (MSK) in Gent een grote tentoonstelling onder de naam Van Eyck. Een optische revolutie. Ik wou daar heel graag naartoe, maar toen kwam de coronalockdown roet in het eten gooien, waardoor ook deze tentoonstelling vroegtijdig afgebroken werd. Verlengen was jammer genoeg niet mogelijk, aangezien heel wat voor de expositie geleende kunstwerken terug naar hun eigenaars moesten.

Centraal in de tentoonstelling stond de restauratie van het bekendste werk van de gebroeders Jan en Hubert van Eyck: het Lam Gods. De gerestaureerde panelen van dit veelluik zijn ondertussen terug te bekijken in de Gentse Sint-Baafskathedraal.

Maar gelukkig is er nog het internet! Toerisme Vlaanderen (ook gekend als VisitFlanders), zeg maar het Vlaamse bureau van toerisme, postte op zijn YouTube-kanaal een reeks video’s onder de titel Stay At Home Museum. In de eerste aflevering gidst co-curator Till-Holger Borchert ons langs de meesterwerken van de Van Eyck-expo. Zo kunnen we tóch nog zien wat we in Gent gemist hebben.

Inmiddels is ook Brugge op de kar van het Van Eyckjaar gesprongen, zij het dan met een iets bescheidener tentoonstelling. In het Groeningemuseum kun je nog tot 6 september naar de expo Van Eyck in Bruges. Afgelopen zondag zijn we er een kijkje gaan nemen.

Allereerst een waarschuwing: als je speciaal hiervoor naar Brugge komt, kun je wat ontgoocheld zijn. Er zijn slechts twee schilderijen van Jan van Eyck te zien: Madonna met kanunnik Joris van der Paele en Portret van Margareta van Eyck. Daarnaast is er nog een derde schilderij, Maria met kind in een interieur, niet van de hand van Van Eyck zelf, maar van een van zijn navolgers, duidelijk in de stijl van de meester.

Madonna met kanunnik Joris van der Paele, het pronkstuk van de tentoonstelling in Brugge, is na het Lam Gods het tweede grootste schilderij van Van Eyck. Ik ken het werk overigens al vanaf mijn prilste jeugd. Ik herinner me het schilderij nog heel goed uit mijn Artis-boek over de Vlaamse Primitieven. (Je weet wel: Artis-punten verzamelen en inruilen tegen foto’s, boek kopen, zelf de foto’s erin plakken.)

Verder kun je op deze kleine expo ook nog archiefdocumenten en recente onderzoeksresultaten zien, die een nieuw licht laten schijnen op het werk en leven van de schilder. Bijzonder interessant is het te zien hoe via infraroodreflectografie (IRR) de ondertekeningen zichtbaar gemaakt kunnen worden. IRR registreert het koolstofhoudend materiaal in een schilderij. Vaak is dat de ondertekening, soms ook de verf. Soms zijn er opmerkelijke verschillen te zien tussen de ondertekening en het afgewerkte schilderij.

Met hetzelfde toegangskaartje – gratis voor inwoners van Brugge – kun je daarna overigens ook de permanente collectie van het museum bezoeken, met onder andere werken van andere Vlaamse primitieven (Hans Memling en Gerard David), het maniërisme (Pieter Pourbus), neoclassicistische werken (Joseph Odevaere en Joseph Ducq), Vlaams expressionisme en 20e-eeuwse moderne kunst (René Magritte, Roger Raveel, Raoul De Keyser).

Wij vonden een bezoekje toch wel de moeite waard, en we hebben er beslist een en ander van opgestoken.

www.mskgent.be/nl/tentoonstellingen/van-eyck
www.museabrugge.be
www.museabrugge.be/kalender/tentoonstellingen/jan-van-eyck-in-bruges-1
www.visitflanders.com
www.youtube.com/watch?v=1IZxr6eGJqk&vl=nl

John Williams in Vienna

Door de coronamaatregelen kunnen we al een hele tijd niet meer naar theater, musical, opera of concert. Maar gelukkig is er het internet. Via de website van Deutsche Grammophon worden regelmatig klassieke concerten aangeboden voor de liefhebbers van het betere muziekgenre.

Een concert dat ik beslist niet mocht overslaan, was John Williams in Vienna, een opname van een concert dat eerder dit jaar plaatsvond in de bekende Wiener Musikvereinsaal, vanwaar ook ieder jaar op 1 januari het Nieuwjaarsconcert onze huiskamers binnenkomt. Dit dirigeerdebuut van John Williams bij de Wiener Philharmoniker was meteen ook de allereerste keer dat de legendarische maestro in continentaal Europa dirigeerde.

John Williams is zonder enige twijfel de allergrootste en meest getalenteerde filmcomponist ooit, al doet hij daar zelf erg bescheiden over. Maar het publiek in de zaal deelt alvast mijn mening, want toen Williams het podium op kwam, werd hij verwelkomd met een staande ovatie, nog vóór er ook maar één muzieknoot in de zaal had weerklonken. Williams zei dat hij het een bijzonder grote eer vond om met de getalenteerde muzikanten van de Wiener Philharmoniker te mogen optreden.

Het concert was een aaneenschakeling van bekende filmmelodieën. Williams’ oeuvre is bijzonder gevarieerd. Op het programma stonden fragmenten uit Hook, Close Encounters of the Third Kind, Harry Potter and the Philosopher’s Stone, Sabrina, Far and Away, The Witches of Eastwick, E.T. the Extra-Terrestrial, Jurassic Park, War Horse, Jaws, Raiders of the Lost Ark, Cinderella Liberty, The Adventures of Tintin: The Secret of the Unicorn, Star Wars en Schindler’s List.

Ik ken al die melodieën natuurlijk al, want de meeste van die films heb ik gezien, en mijn filmmuziekcollectie bevat heel wat John Williams-soundtracks. Toch is het weer een heel nieuwe ervaring om Williams nu eens zelf met het dirigeerstokje te zien, niet in een opnamestudio in een behind-the-scenes-video, maar tijdens een live uitvoering met een wereldberoemd orkest, in een wereldberoemde concertzaal in de wereldhoofdstad van de klassieke muziek. Bovendien had dit concert nog een extra troef: de Duitse vioolvirtuose Anne-Sophie Mutter, die het beste van haar kunnen gaf. Haar vertolking van Hedwig’s Theme uit Harry Potter and the Philosopher’s Stone in het eerste deel en Remembrances uit Schindler’s List in het tweede deel van het concert waren werkelijk fenomenaal.

Het mag dan ook niet verbazen dat er tijdens het concert nog meerdere staande ovaties volgden, volkomen terecht. John Williams is een waar muzikaal genie, en zijn composities zijn stuk voor stuk meesterwerken. Dat in combinatie met een toporkest bestaande uit zeer getalenteerde muzikanten en een al even getalenteerde violiste, maakt dit concert voor mij tot het muzikale hoogtepunt van het jaar.

Volgende maand brengt Deutsche Grammophon John Williams in Vienna uit op verschillende fysieke en digitale formaten: cd, blu-ray, vinyl, etc. Dit verdient beslist een plaatsje in de verzameling van iedere filmmuziekliefhebber.

www.anne-sophie-mutter.de
www.dg-premium.com
www.dg-premium.com/dg_stage_video/john-williams-in-vienna

Carmina Corona

Normaal gezien had ik hier een verslagje willen plaatsen van mijn geplande bezoek aan de opvoering van Carmina Burana, die maandagavond in het Brugse Concertgebouw had moeten plaatsvinden. Carmina Burama is al sedert mijn jeugd een van mijn favoriete muziekstukken. Ik maakte voor het eerst kennis met dit meesterwerk van Carl Orff tijdens de muziekles op de middelbare school, en ik zag ernaar uit om nog eens een live opvoering te kunnen meemaken. Dat was al geleden van 2008.

Maar helaas, het coronavirus kwam roet in het eten gooien. Zoals jullie allemaal wel zullen weten, zijn alle culturele en andere evenementen afgelast en is zowat alles gesloten. Geen concerten meer, geen musicals, bioscopen dicht, bibliotheken dicht, musea gesloten, café’s, tearooms en restaurants dicht, niet meer gaan shoppen in het weekend en binnenkort zelfs niet meer naar de kapper. Ons geplande weekendje Disneyland Parijs, dat al een paar keer was uitgesteld vanwege de opeenvolgende weekendstormen in februari, konden we op onze buik schrijven, en ook de volkssterrenwacht waar ik lid van ben, heeft voorlopig alle activiteiten opgeschort.

Maar goed, uitstel is geen afstel. Ons Disneytripje verplaatsen we gewoon naar later dit jaar. Onze jaarpassen zullen langer geldig blijven om de coronasluiting te compenseren, heeft Disney ons laten weten. In afwachting zullen we niet doodgaan van de honger, en we zullen niets te kort komen, ook al denken heel wat hamsteraars blijkbaar van wel.

Thuisblijven is voor mij overigens geen straf. Het is geen groot geheim dat ik veel liever thuis zit met een goed boek en een glaasje wijn dan naar wilde (of saaie) feestjes te gaan. Ik heb hier een hele stapel ongelezen boeken liggen, waar ik nog wel even zoet mee ben. Ik zal de extra vrije tijd die de coronacrisis met zich brengt, nuttig gebruiken om die stapel wat te doen slinken. Wie zei ook alweer ‘ieder nadeel heb z’n voordeel’?

Carmina Burana is uitgesteld tot november, hebben de organisatoren me laten weten. Mijn ticket blijft gewoon geldig voor de nieuwe datum.

The Best of Musicals at the Movies

In 2018 waren we al erg enthousiast over The Best of Musicals. Vorig weekend genoten we minstens evenveel van de nieuwste editie: The Best of Musicals at the Movies, met een potpourri van musicalnummers uit bekende films als onder andere The Greatest Showman (kan tellen als opener!), La La Land, Les Misérables, Titanic, Footlose, Frozen, An Officer and a Gentleman, The Wizard of Oz, James Bond, Bohemian Rhapsody en na de pauze Moulin Rouge, Fiddler on the Roof, Cabaret, West Side Story, The Bodyguard, The Lion King, Grease en nog meer.

Ik was uiteraard verheugd om mijn favoriete musical-ster, Hans Peter Janssens, weer aan het werk te kunnen zien. Hij schitterde weerom met Stars uit Les Misérables, Somewhere over the rainbow uit The Wizard of Oz en If I were a rich man uit Fiddler on the Roof.

Verder waren we ook nog bijzonder onder de indruk van Elke Buyles vertolking van Into the unknown uit Frozen II. Prachtig gewoon. Dit is niet alleen een fantastisch nummer, het werd ook nog eens op een sublieme wijze gebracht.

Na de pauze bewees Charlotte Campion haar talent met I will always love you uit The Bodyguard, dat door het overenthousiaste publiek bijzonder werd gesmaakt, terecht!

Eigenlijk waren er te veel nummers om op te noemen. Musical is een mix van verschillende stijlen, en dat zorgde voor een bijzonder gevarieerd programma. Deze derde editie van The Best of Musicals stond garant voor een avondje entertainment van bijzonder hoog niveau.

Naast de genoemde musicalsterren bestond de cast verder ook nog uit Eva-Jane Smeenk, Ivann Vermeer, Chris Van Tongelen, Marleen van der Loo, Jeroen Logghe, Gene Thomas, Goele De Raedt, Charlotte Verduyn, Rick van den Belt, Wim Van Den Driessche en Christophe Coenegrachts. In totaal 14 stemmen, begeleid door een 26 leden tellend live orkest en de nodige licht- en pyrotechnische effecten.

We zien nu al uit naar de editie van volgend jaar!

www.musichall.be/shows/bestofmusicals

Cinderella

Voor de zoveelste keer op een rij was er weer staking bij de NMBS, dus er zat niets anders op dan donderdag met de auto naar Antwerpen rijden. Er bestond weliswaar een kansje dat we er zouden geraken met de paar treinen die wel nog reden, maar we wilden niet het risico lopen dat we niet terug thuis zouden geraken. Er was file op de E17, dus ons navigatiesysteem met real time verkeersinfo liet ons via de E34 rijden. Dat ging vlot, tot we de Waaslandtunnel in wilden. Dan zat het strop, en het duurde nog een hele tijd tot we uiteindelijk de parkeergarage onder de Stadsschouwburg bereikten.

Maar we waren vroeg vertrokken, en we waren nog ruim op tijd voor Cinderella, de nieuwste productie van Music Hall. Als aandeelhouders van Musical Rainbows (Beleggen in cultuur? Een slimme zet!) hadden we een uitnodiging gekregen voor de avant-première. We werden er uitstekend ontvangen met hapjes en drankjes vóór de voorstelling. De foyer van de schouwburg was voor de gelegenheid opgesmukt met een grote, gouden koets en enkele pompoenen, en grote posters met de personages van het muzikale sprookje. Je kon je ook laten fotograferen.

We waren erg benieuwd naar deze nieuwe productie. Vóór de première van start ging, gaf Geert Allaert, de oprichter van Music Hall, een korte inleiding. Cinderella is gebaseerd op het gekende sprookje van Assepoester. Het is een familievoorstelling voor jong en oud, dus zeker geen kindervoorstelling. Deze moderne versie, met heel veel dans, is een Vlaamse productie waarmee Music Hall na de voorstellingen in Vlaanderen ook het buitenland wil veroveren.

Over Cinderella kunnen we alleen maar vol lof zijn. De moderne liedjes klinken verbluffend goed, de acteurs en actrices spelen en zingen voortreffelijk, de kostuums zien er fantastisch uit, en het moderne ballet maakt het geheel helemaal af.

De muziek voor deze musical werd geschreven door Matt Dunkley, een Brits componist met wie Music Hall al eerder samenwerkte, onder andere voor de Peter Pan-musical Neverland, dat een internationaal succes werd. Dunkey is een grote naam in Hollywood en heeft al aan tal van filmproducties meegewerkt als componist, dirigent en orkestrator. Naast de originele composities van Matt Dunkley is net als in Neverland ook hier gekozen voor enkele zeer geslaagde re-arrangementen van gekende popsongs, in dit geval (Everything I Do) I Do It For You van Bryan Adams en het opgewekte I Gotta Feeling van The Black Eyed Peas. Misschien heb je daar als liefhebber van ‘klassieke’ musicals wat bedenkingen bij, maar ik vond het alvast geslaagd!

Echt wel speciaal aan deze productie is het internationale ensemble met bijzonder getalenteerde dansers van over de hele wereld, dat een erg grote rol heeft in deze musical. Ze staan onder de choreografische leiding van Laurent Flament. Het resultaat is een heel geslaagde mix van moderne en neo-klassieke dans, acrobatie en zelfs breakdance.

De cast bestaat niet uit gekende, grote namen, maar is samengesteld uit jonge, talentvolle acteurs en actrices, waar we de komende jaren beslist nog zullen van horen. De titelrol wordt op een voortreffelijke manier vertolkt door Roos van der Waerden, de rol van de stiefmoeder is voor Isabelle Heremans, Stéphania Casneuf en Susan Tonnard zijn de irritante stiefzussen Drizella en Anastasia, en Pieter Casteleyn is de prins. De ouders van Ella (Cinder-Ella), die jammer genoeg beiden vroeg in het stuk om het leven komen maar later terugkeren als feeën of beschermengelen, worden gestalte gegeven door Sofie De Schryver en Roel Felius. En dan zijn er nog Sacha Sebutun en Ernest Sarino Mandap, die nog twee grappige nevenrollen voor hun rekening nemen.

Er wordt gewerkt met een vrij minimalistisch maar functioneel decor en met projecties. De kleurrijke spots en projectoren verlichten bij momenten niet enkel de scène, maar ook het plafond van de zaal, wat voor erg veel sfeer zorgt. De regie van dit familiespektakel is in handen van Christophe Ameye.

We kunnen iedereen die tijdens deze kerstvakantie een vleugje cultuur wil opsnuiven, van harte aanbevelen om, met de hele familie, Cinderella te gaan bekijken. Nog tot het eind van het jaar (behalve op 24, 25 en 31 december) is er dagelijks een voorstelling in de Stadsschouwburg in Antwerpen. Van 2 tot 5 januari kun je terecht in zaal Capitole in Gent.

In het YouTube-clipje hieronder krijg je al een voorsmaakje. De beelden zijn gemaakt tijdens de repetities, waarbij ook in het Engels gerepeteerd werd. Maar om misverstanden te voorkomen: de voorstellingen in Antwerpen en Gent zijn wel degelijk in het Nederlands.

musicalrainbows.be
www.musichall.be/shows/cinderella
youtu.be/IVqs_oZ4J_w

Aida

Meer dan tien jaar geleden woonde ik voor het eerst een live voorstelling bij van Aida, de opera van Giuseppe Verdi die zich afspeelt in het oude Egypte. Verdi schreef zijn meesterwerk bijna 150 jaar geleden in opdracht, voor de opening van het nieuwe operagebouw van Caïro.

Vorig weekend ben ik samen met Miche opnieuw naar een opvoering van Aida gegaan in het Concertgebouw in Brugge. Het stuk, in een regie van Marc Krone en onder de muzikale leiding van Jeroen Weierink, werd gebracht door het Charkov City Opera & Ballet, een opera- en balletgezelschap afkomstig uit Oekraïne en de voormalige Sovjet-Unie.

Ik heb nu in totaal drie voorstellingen van deze beroemde opera gezien, en telkens was het een compleet andere ervaring. In september 2009 woonde ik een ingekorte, moderne openluchtvoorstelling bij op de Burg in Brugge. Die versie speelde zich weliswaar nog steeds in Egypte af, maar dan aan het einde van de negentiende eeuw. Enkele maanden later zag ik via Opera in de cinema van Kinepolis een ronduit spectaculaire productie van de Metropolitan Opera in New York, met schitterende kostuums, indrukwekkende decors en tot de verbeelding sprekende massascènes.

De voorsteling van afgelopen weekend in het Brugse Concertgebouw was een ‘klassieke’ versie, zonder olifanten op het podium (wat wel eens gebeurt bij een groots opgezette spektakeluitvoering). De opera is ingedeeld in vier akten en duurt bijna drie uur, maar verveelt geen seconde. Een van de hoogtepunten is natuurlijk de overbekende Triomfmars in de tweede akte, en daar heb ik weer ten volle van genoten.

Deze productie is de komende dagen ook nog op verschillende plaatsen in Nederland te zien.

hatob.com.ua/rus/aida
www.ntk.nl/voorstelling/charkov-city-opera-ballet-aida
www.concertgebouw.be/nl/aida-charkov-city-opera-ballet

Spektakelmusical 40-45

Ik heb een bijzonder muzikaal weekend achter de rug: vrijdagavond naar de avant-première van Annie, zondagmorgen naar een aperitiefconcert, en zondagavond naar de spektakelmusical 40-45.

Ja, we zijn er dan eindelijk toch geraakt. Deze musical ging op 7 oktober vorig jaar al in première in het pop-uptheater van Studio 100 in Puurs. Iedereen had er de mond van vol en gooide kwistig met superlatieven. Eigenlijk stond ik er eerst wat argwanend tegenover. Vijf jaar geleden hadden we de voorganger gezien, ’14-’18: de musical, en daar was ik niet echt wild van. Veel spektakel, dat wel, maar als musical vond ik ’m toch niet erg geslaagd. De liedjes bleven niet hangen, en het verhaal was maar zo-zo.

Net als bij 14-18 wordt ook bij 40-45 gebruik gemaakt van rijdende tribunes. Bij 14-18 reed de tribune soms wat vooruit, dan weer wat achteruit, en dat was het dan. Bij 40-45 heeft men het anders aangepakt. Er zijn acht rijdende tribunes, die onafhankelijk van elkaar kunnen bewegen. Niet enkel vooruit of achteruit, maar alle kanten op. Soms staan alle tribunes naast elkaar opgesteld, even later vier aan de ene kant, vier aan de andere kant, en op een ander moment staan ze allemaal in een cirkel. Daardoor wordt de techniek veel beter benut dan bij de vorige musical, en de bewegingen (vooruit, achteruit, opzij of draaiend) zorgen voor een ervaring die vergelijkbaar is met de camerabewegingen in een bioscoopfilm, waardoor het spektakel erg filmisch overkomt.

Ook al is het niet veel, rijdende tribunes maken toch wat lawaai, dat hadden we vorige keer al ondervonden. Maar deze keer hadden we er minder last van, omdat we allemaal een koptelefoon op hadden. Dat wist ik van tevoren, en dat was eigenlijk ook een van de redenen waarom ik wat argwanend was. Een muzikale voorstelling bijwonen met een koptelefoon op je hoofd, het leek me een bijzonder vreemd idee. Er is geen live orkest. Je luistert dus via een koptelefoon naar muziek die van tevoren opgenomen is. Tja, dat kan ik thuis natuurlijk ook. De acteurs zingen en spreken gelukkig wel live.

Maar het geluid viel best mee. De koptelefoon zat comfortabel, en is eigenlijk een noodzaak wanneer de tribune alle kanten op rijdt. Niet enkel om het lawaai van het rijden wat te dempen, maar ook om een ander probleem op te lossen. In een gewone concertzaal bevinden de luidsprekers of het orkest zich op een vaste plaats, en dat zou niet werken wanneer je als toeschouwer voortdurend naar een andere plek in de zaal rijdt.

Ik moet eerlijk toegeven dat 40-45 mijn verwachtingen ruimschoots overtroffen heeft. Het verhaal kon boeien; de muziek en de songs waren bijzonder genietbaar. Alles zat goed, eigenlijk heb ik nergens iets op aan te merken. Studio 100 heeft duidelijk geleerd van het experiment met 14-18 en is erin geslaagd de opvolger in alle opzichten beter te maken. Deze nieuwe productie heeft een beter verhaal met zowel ernstige, vrolijke, dramatische als ontroerende scènes. Ze heeft betere liedjes, bevat nog meer technisch vernuft, maakt beter gebruik van de rijdendepodiumtechniek en is bij momenten ronduit spectaculair. Het bijzonder uitgestrekte podium biedt niet enkel plaats aan een grote groep acteurs en figuranten; er rijden decorstukken, auto’s en een trein op, en er stort zelfs een vliegtuig op neer. O ja, ik moet ook waarschuwen voor de occasionele pyrotechnische effecten en luide knallen, die sommige bezoekers misschien wat schrik zouden kunnen aanjagen.

Toch zijn er enkele minpuntjes. De zitjes in het pop-uptheater zijn een stuk minder comfortabel dan de stoelen in een écht theater, ik miste toch wel de aanwezigheid van een live orkest, en de parking zit vol putten en hobbels. Aan dat laatste erger ik me dubbel omdat een parkeerticket niet bepaald goedkoop is: 10 euro als je het vooraf online koopt, 12 euro als je het ter plekke betaalt. Voor die prijs mag Gert Verhulst op zijn minst die putten eens laten vullen! Als je de beste plaatsen wilt (in de eerste zes rijen op de tribunes), betaal je daar een stevig prijskaartje voor, en ook de drankjes in de bar zijn eerder prijzig.

Over de muziek (van Steve Willaert en Will Tura), het script en de teksten (van Frank Van Laecke en Allard Blom) ben ik vol lof, net als over de acteer- en zangprestaties van de cast.

Jelle Cleymans en Jonas Van Geel nemen de hoofdrollen voor hun rekening. Van Cleymans wist ik al dat hij meer dan behoorlijk kon acteren en zingen. Ik ken hem datuurlijk van Spring, maar ik had hem ook al twee keer in een musical aan het werk gezien: Kuifje – De Zonnetempel (2007) en 14-18 (2014). Jonas Van Geel kende ik eigenlijk alleen maar als gekkebekkentrekker op tv, maar in 40-45 laat hij zien dat hij ook serieuze rollen aankan.

Verder deden er nog een hele resem bekende acteurs en actrices mee: Nathalie Meskens, Marleeen Merckx, Peter Van De Velde, Jan Schepens en Jo De Meyere. Die laatste heeft ondertussen de respectabele leeftijd van 80 jaar bereikt, maar voelt zich nog prima thuis op een podium en beschikt nog over een krachtige stem. Als je de musical een hele tijd geleden gezien hebt of pas later gaat bekijken, kan het overigens goed zijn dat je met een andere cast te maken kreeg of nog zult krijgen.

Mocht je nog twijfelen, aarzel niet langer! 40-45 is méér dan de moeite waard. Alle lof en positieve kritieken die de productie krijgt toebedeeld, zijn meer dan terecht! Er zijn nog voorstellingen tot half mei 2020.

40-45.live

Aperitiefconcert

Wanneer ik naar een klassiek concert ga, is dat meestal ’s avonds, maar vandaag was het weer eens tijd voor een heus aperitiefconcert op zondagvoormiddag. Het concert vond plaats in het auditorium van het Brugse Sint-Lodewijkscollege, waar ik vele decennia geleden middelbare school liep.

Er waren twee belangrijke redenen waarom ik dit concert graag wou bijwonen. Om te beginnen was het concert een eerbetoon aan wijlen Paul Hanoulle, oud-muziekleraar aan het college, van wie ik gedurende meerdere jaren muziekles heb gekregen. Paul Hanoulle was ongetwijfeld een van de betere leerkrachten die ik me herinner van mijn middelbare schooltijd. Als leerling heb je altijd een aantal leerkrachten naar wie je opkijkt en wiens lessen je bijzonder graag bijwoont, en een aantal anderen die je maar niets vindt. Paul Hanoulle behoorde zonder twijfel tot de eerste categorie. Muziek was een ware passie voor hem, en hij kon bijzonder goed lesgeven. Hij was ook stichter en dirigent van de jeugdmuziekgroep van het college, Ons Dorado, en pionier van de muziekpedagogie van Carl Orff. Dankzij hem heb ik toen onder andere kennisgemaakt met Carmina Burana, dat nog steeds tot mijn favoriete werken behoort.

De tweede reden waarom ik dit concert niet wou missen, was dat één van de drie muzikanten die het concert uitvoerden, een oud-klasgenoot van mij was: Peter Van Heyghen. Peter heeft van muziek zijn beroep gemaakt. Ik had hem acht jaar geleden laatst aan het werk gezien tijdens een concert in het kader van het MAfestival in Brugge. de ‘MA’ in ‘MAfestival’ staat voor musica antiqua: oude muziek.

Peter Van Heyghen heeft zich ontpopt tot een internationaal erkend specialist op het gebied van de uitvoering van oude muziek uit de 16e, 17e en 18e eeuw (renaissance en barok). Hij concerteert wereldwijd als solist (blokfluit en zang), onder andere met het kamermuziekensemble More Maiorum en het blokfluitconsort Mezza Luna. Hij dirigeert ook verschillende ensembles en barokorkesten. Daarnaast doet hij nog tal van andere zaken die met oude muziek te maken hebben (onderzoeker, publicist, referent, docent).

Net als de rest van het publiek heb ik erg van het concert genoten. Naast Peter Van Heyghen (blokfluit) stonden ook Patrick Beuckels (traverso) en Guy Penson (basso continuo) op het podium. Beuckels is net als Van Heyghen oud-leerling van het Sint-Lodewijkscollege en oud-lid van Ons Dorado. Guy Penson begeleidde de twee fluitisten op een klavecimbel. De drie brachten een gevarieerd programma met werken van Quantz, Bach, Händel en Telemann.

Aangezien het om een aperitiefconcert ging, was er achteraf gelegenheid om bij een hapje en een drankje wat bij te praten met oude bekenden. Ik vond het bijzonder aangenaam om weer even te kunnen converseren met onder anderen Peter, Marc (een andere oud-klasgenoot) en enkele van mijn oud-leerkrachten.

Annie!

In 2012 woonden we reeds een voorstelling van Annie bij in de Antwerpse Stadsschouwburg. Al sinds de bioscoopversie uit 1982 (met Aileen Quinn, Albert Finney, Carol Burnett en Ann Reinking) behoort Annie tot mijn favoriete musicalsoundtracks.

Gisteravond hebben we opnieuw een voorstelling van Annie bijgewoond, deze keer een avant-première in het casino-kursaal van Oostende. De voorstelling was verfrissend en actueel, met simpele maar doeltreffende decors, een Annie zonder krulhaar, en een vrouw als president.

De rolverdeling was gisteren als volgt: Josefien Derijcke als Annie, Edwin Jonker als Oliver Warbucks, Deborah De Ridder als Grace Farrell, Willemijn Verkaik als Miss Hannigan, Doris Baaten als de president, Sjoerd Spruijt als Rooster Hannigan en Myrthe Huber als Lily Suite. Ze werden bijgestaan door een bijzonder getalenteerd ensemble en vijf al even talentvolle kinderen.

De kindercast bestaat uit twee groepen. De hoofdrol, Annie, wordt de ene keer vertolkt door Josefien Derijcke, de andere keer door Chaya Van Mol; de andere kinderen zijn verdeeld in twee teams: team geel en team groen. Vooral de jongste, Fien Vosters (team groen) stal gisteren de harten van het publiek.

Al van bij het begin merkte ik dat een groot deel van de cast uit Nederlanders bestond. Deze productie is dan ook een samenwerking tussen het Belgische Music Hall, de Nederlandse Theateralliantie en Mark Vijn Theaterproducties.

Deborah De Ridder deed ook al mee in de Vlaamse musicalversie van 2012, toen niet als de lieftallige Grace, maar als de gemene Miss Hannigan. De Ridder heeft overigens zelf als kind ooit de rol van Annie gespeeld in de jaren 90.

We kunnen iedereen die van musical houdt alleen maar aanraden deze voorstelling te gaan bekijken. Vandaag en morgen nog in Oostende, volgende week woensdag tot en met zaterdag in zaal Capitole in Gent, en van 18 februari tot 1 maart in de Stadsschouwburg Antwerpen. Je kunt ook even de grens overwippen om een voorstelling in Nederland bij te wonen. Er zijn voorstellingen op verschillende data en locaties, nog tot in mei.

anniedemusical.nl
www.musichall.be/shows/annie

Doornroosje

Doornroosje is een van de drie balletten van Pjotr Iljitsj Tsjajkovski. Hoewel de muziek van Het Zwanenmeer en De Notenkraker, Tsjajkovski’s twee andere balletcomposities, bij het grote publiek wellicht meer bekendheid genieten, wordt Doornroosje algemeen beschouwd als zijn meest geraffineerde ballet. Wél erg bekend uit Doornroosje is de wals uit de eerste akte.

Afgelopen weekend konden we in de Antwerpse Stadsschouwburg een voorstelling van dit wondermooie ballet, opgevoerd door de getalenteerde dansers van het Russische Jacobsonballetgezelschap, met schitterende kostuums en decors.

Het verhaal is gebaseerd op het bekende sprookje van Charles Perrault. Doornroosje of De schone slaapster is het verhaal van prinses Aurora, die op haar doopfeest de magische zegen krijgt van alle feeën van het koninkrijk. Het feest wordt echter abrupt verstoord door de komst van de slechte fee Carabosse (in de Disney-versie: Maleficent), die boos is omdat ze niet werd uitgenodigd. Ze spreekt een vloek uit over prinses Aurora, die zich op haar zestiende verjaardag aan een spoel zal prikken en sterven.

Maar één van de andere feeën, de Seringenfee, had haar geschenk nog niet gegeven en kan Carabosses vloek verzachten: Aurora zal niet sterven, maar honderd jaar slapen. Enkel de kus van een prins kan haar weer doen ontwaken.

Aurora groeit zorgeloos op, maar ondanks alle voorzorgen van koning Florestan slaat het noodlot toe: Aurora prikt zich en valt prompt in slaap, samen met iedereen die op dat moment in het kasteel aanwezig is: het koningspaar, de hele hofhouding, en de vier prinsen uit verre landen die naar de hand van de prinses kwamen dingen.

Tweede akte, honderd jaar later: prins Désiré (in de Disney-versie: prins Filip) wordt door de Seringenfee naar het kasteel geleid. Hij treft iedereen slapend aan, kust Aurora, en breekt zo de vloek. Iedereen wordt wakker. Eind goed, al goed.

Maar wacht even, ’t is nog niet gedaan. Dit is nog maar het einde van akte twee! Eigenlijk is het verhaal afgerond, maar in de derde akte wordt op het kasteel een groot feest gegeven, een opeenvolging van divertissements waarin de balletdansers en -danseressen het beste van hun kunnen opvoeren. De ene dans is nog spectaculairder en nog mooier dan de andere, en het publiek applaudisseert enthousiast.

Ik ben erg blij dat we dit ballet hebben bijgewoond. Daarmee hebben we nu alle drie de balletten van Tsjajkovski gezien. Het viel op dat er meer kinderen in de zaal zaten dan je bij een klassiek ballet verwacht, en dat ondanks het feit dat het een avondvoorstelling was die zo’n drie uur duurde, twee pauzes inbegrepen. Ik hoop maar dat die kinderen en hun ouders zich niet van voorstelling vergist hadden, want Doornroosje is ook de titel van een Studio 100-musical. Maar dat is natuurlijk een heel andere interpretatie van het verhaal...

musichall.be/shows/sleeping-beauty
youtu.be/s0lz0KcrkZ0

Van Gogh: The Immersive Experience

We hadden ’m bijna gemist, maar gelukkig voor ons werd deze expo met drie weken verlengd: Van Gogh: The Immersive Experience, in de Beurs van Brussel.

Wie een expo met originele schilderijen van de meester verwacht, zal bedrogen uitkomen. Aan de reacties op de Facebookpagina van het evenement te zien, voelen een aantal bezoekers zich inderdaad om die reden een beetje bedot. Maar wie de moeite neemt om op voorhand eventjes de website van het evenement te bezoeken, is natuurlijk beter voorbereid en weet natuurlijk dat dit geen gewone schilderijententoonsteling is.

Op de affiche staat ook duidelijk vermeld dat het gaat om een ‘360° digital art experience’, en dat is precies wat het is. Niet te vergelijken dus met een bezoekje aan het Van Gogh Museum in Amsterdam (wat we in 2011 al deden). Na een kleinere ruimte met 3D-recreaties van de bekende vaas met zonnebloemen en de slaapkamer in Arles, kom je in de grote, majestatische hal die het hart van het neoclassicistische Beursgebouw vormt.

Die hal is ook het hart van de digitale expo. Op de hoge wanden van de verduisterde ruimte worden bewegende beelden geprojecteerd van heel wat bekende schilderijen van Van Gogh. Bezoekers kunnen plaatsnemen op stoelen, in ligzetels of op de grond, terwijl ze zich onder de rustgevende tonen van newagemuziek kunnen vergapen aan gigantische projecties van onder andere De zaaier, Caféterras bij avond, Bloeiende amandeltakken, Zelfportret met verbonden oor, De aardappeleters, Zonnebloemen en mijn favoriete Van Gogh-schilderijen, De sterrennacht en Sterrennacht boven de Rhône. Plus nog een heleboel andere werken, te veel om op te noemen.

De projecties zijn te zien op alle muren en pilaren van de hal. Het loont dus de moeite om af en toe ook eens achterom te kijken. Het gaat om een reizende tentoonstelling, maar in Brussel zijn de projecties duidelijk aangepast aan het interieur van het Beursgebouw.

Aan het einde van de tentoonstelling kun je, voor twee euro extra, ook nog een virtual reality-ervaring meepikken: met een VR-bril maak je een reis door het landschap in Arles, waarbij je meerdere schilderijen tegenkomt op de plekken waar ze geschilderd zijn of waar Van Gogh zich ervoor liet inspireren. Wij lieten ons meevoeren in de virturle realiteit en kwamen tot de conclusie dat dit de twee euro extra zeker waard is, al ware het natuurlijk beter geweest als dit gewoon in de toegangsprijs was inbegrepen (zoals bij de Magritte-tentoonstelling van een goeie twee jaar geleden in Knokke-Heist).

Hoewel er dus geen enkel origineel schilderij te bezichtigen valt, durven we dit toch wel aan te raden voor de Van Gogh-liefhebbers. Door deze immersieve ervaring maak je op een heel andere manier kennis met Van Goghs werk. Door de digitale animaties en de VR komen de schilderijen op een heel bijzondere manier tot leven.

In een educatieve video gaan de makers van de tentoonstelling wel eventjes in de fout: daarin wordt immers gesteld dat Van Gogh aan een vorm van kleurenblindheid leed, maar die stelling blijkt niet te kloppen. Meer daarover vind je bij de vragen en antwoorden op de website van het Van Gogh Museum (vraag 52).

Nog tot 27 januari te bezichtigen in het centrum van Brussel.

Edit 2019-01-24: wegens aanhoudend succes werd deze tentoonstelling nogmaals verlengd tot 10 maart.

www.expovangogh.be
www.vangoghmuseum.nl

De ultieme kerstmusical: Scrooge

In Antwerpen kun je dezer dagen gaan kijken naar Scrooge, de Musical, de nieuwste productie van Music Hall. Wij waren bij de avant-première op 8 december.

Al meteen na het grote succes van Oliver! enkele jaren geleden ontstonden de plannen om een ander verhaal van Charles Dickens als musical te brengen. Een van Dickens’ bekendste novelles, die zich daar bijzonder goed toe leent, is natuurlijk de ultieme kerstklassieker A Christmas Carol, die het verhaal brengt van een oude, verbitterde vrek die luistert naar de naam Ebenezer Scrooge.

Voor de muziek van Scrooge, de Musical deed het productiehuis een beroep op componist Dirk Brossé, die zijn sporen als film- en musicalcomponist al ruimschoots heeft verdiend en die ook vaak als dirigent bij allerlei concerten optreedt. Het scenario en de liedteksten zijn van Frank Van Laecke en Allard Blom. Inderdaad: Scrooge is geen naar het Nederlands vertaalde broadwaymusical, maar een originele, Vlaamse productie.

In zijn eerste musical(hoofd)rol vinden we Warre Borgmans (gekend van tal van Vlaamse films en tv-series) als Ebenezer Scrooge. Een groot zangtalent is hij niet, maar als Scrooge brengt hij het er prima vanaf. De rol lijkt hem op het lijf geschreven.

Bij deze musical, in een regie van Cornelius Baltus (onder andere bekend van Tanz der Vampiere en The Lion King), wordt weer flink gebruik gemaakt van de grote draaischijf in de toneelvloer van de Antwerpse Stadsschouwburg. De decorelementen, waarbij videoprojecties worden gebruikt, zijn erg origineel. Verantwoordelijk voor dit bijzondere decor (en voor de kostuums) is Dan Potra, die ook al heel wat internationale producties op zijn naam heeft staan.

Zowat 175 jaar na de publicatie van A Christmas Carol spreekt het verhaal de mensen nog altijd even sterk aan als in de tijd van Charles Dickens. Het is het gekende verhaal van een oude vrek die niemand iets gunt, geen greintje medeleven toont en iedere cent zes keer omdraait. Maar na de dood van zijn zakenpartner Marley krijgt hij – in een droom, want geesten bestaan natuurlijk niet echt – tijdens de kerstnacht het bezoek van diens geest, en vervolgens van de geesten van het verleden, van het heden en van de toekomst. Ze laten hem confronterende scènes zien, waardoor hij uiteindelijk tot inkeer komt. ’s Anderendaags, op Kerstdag, heeft de gierige vrek een complete metamorfose ondergaan en is hij een gulle, vrijgevige man geworden die zijn naasten graag een financieel ruggensteuntje geeft.

Een verhaal als dit helpt natuurlijk prima om de toeschouwer helemaal in de kerstsfeer te brengen, en op het toneel is er dan ook geen gebrek aan kerstbomen en nepsneeuw. Ook een kinderkoortje ontbreekt niet. Nog tot eind december kun je Scrooge gaan bekijken in de Antwerpse Stadsschouwburg. In januari – maar dat zijn een beetje vijgen na Pasen, als je ’t mij vraagt (of beter gezegd: kalkoen na Kerstmis) – zijn er ook nog opvoeringen in de Gentse Capitole, zij het dan op een iets kleiner toneel zonder draaischijf.

musichall.be/shows/scrooge

The King and I

Ik had het op deze blog al eerder over Opera in de cinema, Ballet in de cinema en Theater in de cinema. Maar er is ook Musical in de cinema. Vorige week stond The King and I op het programma, de musical van Rodgers en Hammerstein, opgevoerd in het London Palladium.

Het verhaal is dat van Margaret Landons biografische roman Anna and the King of Siam, waarin het hoofdpersonage, een jonge Britse weduwe, naar Siam (Thailand) trekt om er les te geven aan de vrouwen en de kinderen van de Siamese koning, die van Siam een moderne natie wil maken. De hoofdrollen waren voor Kelli O’Hara (Anna) en Ken Watanabe (de koning).

De productie won in 2015 maar liefst vier Tony Awards: beste actrice in een hoofdrol (Kelli O’Hara), beste actrice in een bijrol (Ruthie Ann Miles), beste kostuumontwerp, en beste musicalrevival. Verder waren er nog Tony-nominaties voor beste acteur in een hoofdrol (Ken Watanabe), beste regie, beste toneelontwerp, beste belichting en beste choreografie.

Hoewel ik heel wat melodieën kende, had ik de musical zelf nooit eerder gezien. The King and I ging in 1951 in première op Broadway en werd daar bijna drie jaar lang opgevoerd. Daarna ging de musical meermaals op tournee en kwamen er heel wat revivals. De productie die op het grote Kinepolis-scherm te zien was, is de revival van 2018 in Londen, die heel wat succes oogst.

De voorstelling was heel erg de moeite waard. De openingscène maakt al bijzonder veel indruk, wanneer Anna met haar zoon per schip aankomt in Siam. De muziek van Richard Rodgers is bijzonder genietbaar, net als de dialogen van Oscar Hammerstein. De kostuums zijn prachtig, de decors inventief en impressionant, de vertolkingen van een erg hoogstaand niveau.

De opkomst in Kinepolis was helaas wat aan de lage kant. Ik vind dat vreemd, want het aanhoudend succes van de musical in Vlaanderen, in zalen als de Antwerpse Stadsschouwburg en de Gentse Capitole, bewijst dat er bij ons wel degelijk een groot musical-minnend publiek is. De Musical in de cinema-formule laat je toe om tegen een fractie van de prijs van een theaterticket een productie van topniveau vanop de eerste rij te bekijken. De afwezigen hadden dus alweer ongelijk...

Binnenkort ga ik weer naar de musical, niet in de bios, maar in het écht. Zondag gaat in de Antwerpse Stadsschouwburg immers Scrooge, de Musical in première, een Vlaamse adaptatie van het beroemde A Christmas Carol van Charles Dickens met Warre Borgmans in de rol van Ebenezer Scrooge. Beslist meer daarover in een volgend blogje.

www.thekingandilivecinema.com

2001 And Beyond: A Symphonic Odyssey

Op 18 oktober verwende het Film Fest Gent de liefhebbers van filmmuziek en sci-fi met een fantastisch concert. In de Gentse Capitole kwamen de fans (onder wie schrijver dezes) bijeen voor 2001 And Beyond: A Symphonic Odyssey. De titel verwijst uiteraard naar Stanley Kubricks 2001: A Space Odyssey, die dit jaar zijn 50e verjaardag viert. Het openingsnummer van het concert was, hoe kan het ook anders, Also Sprach Zarathustra van Richard Strauss, het stuk dat al 50 jaar onlosmakelijk verbonden is met Kubricks visionaire ruimte-epos.

Op het podium, zoals ieder jaar, het Brussels Philharmonic, onder de deskundige leiding van maestro Dirk Brossé. Boven het orkest drie grote schermen, met op het centrale scherm beeldfragmenten uit de films, en op de zijschermen beelden van het orkest. De avond werd traditiegetrouw aaneengepraat door Thomas Vanderveken, die vorig jaar nog stuntte met zijn aardig geslaagde poging om op één jaar tijd het aartsmoeilijke pianoconcerto van Edvard Grieg onder de knie te krijgen.

Het openingsnummer werd gevolgd door een tweede track uit 2001: An der schönen blauen Donau van een andere telg uit de Strauss-familie: Johann Strauss jr., koning van de wals. En die walsmuziek past wonderlijk goed bij de beelden van het draaiende ruimtestation. Dat vond Kubrick ook, ondanks het feit dat hij voor zijn film een componist had ingehuurd: Alex North schreef een complete, originele soundtrack voor 2001... die vervolgens door Kubrick in de prullenmand werd gegooid.

Het is een verhaal apart. Regisseurs gebruiken bij het monteren van een film vaak bestaande muziek als tijdelijke score, en schakelen daarna een componist in om de definitieve filmmuziek te schrijven. Zo geschiedde het ook voor 2001. North werkte zich uit de naad voor een mooie score, maar op de valreep besliste Kubrick om toch maar de klassieke muziek in de definitieve montage te behouden. De muziek van North wordt dus niet in de film gebruikt, iets wat de componist tot zijn grote verbazing pas ontdekte tijdens de première! Dat moet hem, aldus Vanderveken, een geweldig creatief trauma hebben bezorgd.

Het Film Fest Gent bezorgde North een beetje eerherstel: tijdens het concert kregen we, na de Strauss-muziek, een stuk te horen dat Alex North voor 2001 schreef, voorzien van dezelfde beelden. Een uniek experiment. Het was voor het eerst dat ik deze muziek hoorde. De muziek klinkt overduidelijk wat jaren 60-achtig en is niet slecht, maar de meerderheid van de toehoorders was het er wellicht over eens dat Kubrick indertijd de juiste keuze heeft gemaakt door toch maar de klassieke stukken voor zijn film te gebruiken. Maar dat hij North tot op de première in het ongewisse liet, is natuurlijk niet erg netjes.

De rest van de avond was een feest voor het oor en het oog, met het hoofdthema van Star Wars (muziek van muzikaal genie John Williams), een suite uit Disney’s The Black Hole (John Barry), en fragmenten uit Alien en Star Trek: The Motion Picture (beide van Jerry Goldsmith).

Het programma werd in chronologische volgorde afgewerkt, met verder nog The Right Stuff (muziek van Bill Conti), The Rocketeer (James Horner), Alien 3 (Elliot Goldenthal), Starship Troopers (Basil Poledouris), Mission To Mars (Ennio Morricone), Solaris (Cliff Martinez) en The Martian (Harry Gregson-Williams).

Met de laatste drie stukken was ik erg in mijn nopjes: eerst twee nummers uit een aflevering van een Netflix-serie: de Black Mirror-aflevering USS Callister, gecomponeerd door Daniel Pemberton. In USS Callister gebruikt het hoofdpersonage DNA van zijn collega’s – zonder hun medeweten – om digitale clonen van hen te creëren, die hij vervolgens laat opdraven in een virtuele, Star Trek-achtige wereld waar hij de autoritaire kapitein is. Erg leuk om de beeldfragmenten op een groot scherm te zien, voorzien van live muziek. Ik moet dringend USS Callister eens herbekijken.

Het concert werd afgesloten met een wereldprimeur: een stuk van John Powell dat hier, in Gent, voor het eerst voor een live publiek ten gehore werd gebracht: Mine Mission Suite uit de jongste Star Wars-film, Solo: A Star Wars Story.

Moet het nog gezegd dat ik weer bijzonder van deze muzikale en filmische topavond heb genoten?