The Odyssey: Odysseus in de versie van Christopher Nolan

Tijdens mijn middelbare schooltijd maakte ik al kennis met Homeros en zijn twee beroemde werken de Ilias en de Odyssee. Beide epische gedichten bevatten een groot aantal mythen en sagen, en vormen samen de oudst bekende Oudgriekse literaire werken. Of ze werkelijk door één persoon of door een groep auteurs geschreven zijn, daar bestaat echter nog altijd geen zekerheid over. Maar hoe dan ook, de teksten zouden geschreven zijn rond het jaar 750 vóór het begin van onze jaartelling. Heel precies weten we dat niet, het kan ook een halve eeuw eerder of later geweest zijn. De verhalen zelf zijn in elk geval nog ouder. Ze werden eeuwenlang mondeling doorverteld en gezongen voordat ze op schrift werden gesteld.

De Odyssee (in het Grieks: Ὀδύσσεια) is een lang heldendicht (epos) van om en bij de 12.000 versregels, dat voornamelijk de zwerftocht van Odysseus beschrijft. Odysseus is de koning van het eiland Ithaka, die na het einde van de Trojaanse Oorlog (die tien jaar duurde) zijn weg terug naar huis zoekt (en daar nog eens zowat tien jaar over doet).

Als je de Odyssee wilt lezen en geen Oudgrieks kent, dan zou ik je aanraden om niet de eerste de beste vertaling van het werk van Homeros te lezen, maar wel de versie die Stephen Fry in 2024 heeft uitgebracht. Sir Stephen Fry – ja, vorig jaar werd hij door King Charles geridderd en hij mag zich nu dus sir noemen – is gekend van film en tv en heeft ook al een behoorlijk aantal boeken, zowel fictie als non-fictie, op zijn naam staan. In de voorbije jaren bracht hij vier boeken uit waarin hij de Griekse mythen op een boeiende manier opnieuw vertelt. Het vierde en laatste deel van die reeks is Odyssey, en het is ook in het Nederlands vertaald.

Maar nu is er dus ook de film, een film van epische proporties, van niemand minder dan Christopher Nolan. Nolan is niet de eerste de beste. Hij heeft al heel wat bijzonder succesvolle en knap gemaakte films op zijn naam staan, waarvan The Dark Knight, Inception, Interstellar, Dunkirk, Tenet en Oppenheimer er maar enkele zijn.

Er zitten heel wat bekende acteurs en actrices in de film. De hoofdrol is weggelegd voor Matt Damon als Odysseus. Andere belangrijke personages worden vertolkt door onder anderen Tom Holland (Odysseus’ zoon, Telemachus), Anne Hathaway (Odysseus’ vrouw, Penelope), Zendaya (Athena, godin van de wijsheid), Charlize Theron (Kalypso, dochter van Atlas), Lupita Nyong’o (Helena van Troje, dochter van Zeus en Leda), Jon Bernthal (Menelaos), Elliot Page (Sinon) en Benny Safdie (Agamemnon).

Uniek aan The Odyssey is dat de volledige film, die bijna drie uur duurt, in IMAX 70mm-formaat gedraaid werd, wat echt wel een bijzondere uitdaging was. Zo’n IMAX-camera is een groot, log toestel, dat met 70 mm-film werkt (het grootst mogelijke filmformaat) en behoorlijk wat lawaai maakt. Om dat lawaai tijdens de opnames te dempen zodat de dialogen opgenomen konden worden, werd er een geluidsdichte behuizing omheen gezet, wat het ding natuurlijk nog groter en logger maakte. Het was een hele opdracht om die camera overal mee te nemen op locatie, zowel in de bergen als op zee. Ja, heel wat scènes die zich op zee afspelen werden niet in een groot bassin in de studio gefilmd, maar écht op zee, om de beelden zo realistisch mogelijk te maken. De filmspoel draait horizontaal en aan een grote snelheid, zodat na drie minuten filmen de spoel telkens vervangen moet worden!

IMAX 70mm is een analoog filmformaat, niet digitaal dus, maar wel met een bijzonder grote beeldresolutie. Het aantal zalen waarin de film in deze versie te zien is, is erg beperkt. In Europa zijn er slechts vijf IMAX-zalen waar je The Odyssey in dit formaat kunt gaan bekijken (wees gerust, andere zalen vertonen de film ook, maar dan in een standaard bioscoopformaat of een kleiner IMAX-formaat). Eén van die vijf is Kinepolis Brussel, die speciaal voor deze film zijn IMAX-zaal verbouwde en een 70mm-projector liet installeren! Het is de enige zaal in de Benelux waar je Nolans The Odyssey in het oorspronkelijke formaat kunt gaan bekijken.

In België zijn er ondertussen al vijf IMAX-zalen: naast Brussel ook in Antwerpen, Hasselt, Luik en Charleroi, maar enkel de zaal in Brussel kan (sinds kort) IMAX 70mm aan. De andere IMAX-bioscopen gebruiken IMAX-laserprojectie (en vertonen gedigitaliseerde versies van IMAX-films).

Ik ben de film gisteren in Kinepolis Brugge gaan bekijken. Geen IMAX dus, maar wel inclusief een deskundige inleiding door Nadia Sels, experte in de klassieke mythologie, onder de noemer ‘Film & Facts’. Professor Sels bezorgde het publiek heel wat interessante achtergrondinformatie over de Odyssee en had daarbij zowel aandacht voor de absolute leek als voor wie al meer vertrouwd is met het epos van Homeros en de Griekse mythologie. De film is nu al een enorm succes en zal zeker nog een hele tijd in de bioscoopzalen te zien blijven. Ik ga de film beslist nog een keer bekijken, maar dan op het grote IMAX-scherm in Brussel!

Daar moet ik wel wat dieper voor in de buidel tasten. Een ‘gewoon’ bioscoopticket is bij snoepgigant Kinepolis sowieso al niet goedkoop, en bovendien komen daar doorgaans nog allerlei supplementen bij, zoals een supplement voor een 3D-film, een supplement voor een film van lange speelduur, een supplement voor Laser Ultra of ScreenX, etc. Voor een IMAX-ticket in Kinepolis Brussel moet je maar liefst 31,20 euro neertellen! In de IMAX-zaal van Kinepolis Antwerpen betaal je 21,20 euro. In Nederland kan het een heel stuk goedkoper. Ter vergelijking: voor een IMAX-voorstelling bij Pathé Spuimarkt in Den Haag betaal je slechts 16,50 euro!

Velen zullen het met mij eens zijn dat een ‘gewoon’ bioscoopticket bij Kinepolis eigenlijk al veel te duur is. Dat heeft vele filmliefhebbers er de voorbije jaren ongetwijfeld toe aangezet om minder films in de bioscoop te gaan bekijken, zeker nu grote tv-schermen erg betaalbaar zijn geworden en er een bijzonder groot filmaanbod is via allerlei streamingdiensten. Ook streamingdiensten hebben natuurlijk hun prijskaartje, maar in vergelijking met de bioscoop is dat peanuts. Voor de prijs van één bioscoopticket bij Kinepolis kun je bij Netflix een hele maand lang zo veel films en series streamen als je wilt. Bovendien kan dat bij Netflix reclamevrij; bij Kinepolis word je, ondanks het dure ticket, ook nog eens verplicht om een kwartier lang naar irritante reclamespots te kijken. Maar dat weiger ik pertinent. Als ik op mijn eentje naar de bios ga, zit ik tijdens de reclames op mijn smartphone te lezen, want aan irritante reclames heb ik totaal geen boodschap en mijn tijd is kostbaar. Bij de trailers ben ik natuurlijk wél met mijn volle aandacht bij het scherm, want dat maakt een essentieel deel uit van de bioscoopervaring.

Het aantal bioscoopbezoeken zit zowel in Nederland als in België nog altijd onder het peil van tien jaar geleden, en daar zullen de fors gestegen ticketprijzen ongetwijfeld voor iets tussen zitten. Na de spectaculaire terugval in de coronajaren 2020 en 2021 is het bioscoopbezoek weer gestegen, maar het blijft in beide landen nog altijd ruim onder de aantallen van 2019. Het lijkt er dus op dat heel wat mensen, net als ik, minder films in de bioscoop gaan bekijken en geduldig afwachten tot ze de film gewoon thuis kunnen zien via streamingkanalen of fysieke media.

Maar voor een film als The Odyssey maken velen ongetwijfeld een uitzondering, en terecht! Kinepolis zal dat ongetwijfeld merken aan de omzet. Als je The Odyssey in IMAX Brussel of in een andere IMAX-zaal wil gaan bekijken, weet dan dat al heel wat voorstellingen uitverkocht zijn en dat je dus wellicht nog wat geduld zult moeten hebben. Maar ieder die bereid is om voldoende euro’s neer te tellen en naar Brussel af te zakken, krijgt de kans. Er zijn al extra voorstellingen gepland, las ik gisteren nog tijdens de reclame.

kinepolis.be/nl/content/film-facts-odyssey
www.imdb.com/title/tt33764258

Apollo 11

Zaterdag vond ik eindelijk nog eens de tijd om naar Brussel te sporen en het IMAX-theater op de Heizel te bezoeken voor Apollo 11. Ik had al eerder willen gaan, maar er waren allerlei dingen die dat in de weg stonden: het Intersteno-congres in Italië, een spoorstaking, een weekendje Phantasialand en een uitstapje naar Disneyland Parijs.

Veel tijd had ik niet meer, want afgaand op de Kinepolis-website stonden er nog maar een handjevol voorstellingen op het programma (laatste voorstelling op 31 augustus). Amper drie voorstellingen per week, waarvan een op zondagochtend! Wat een verschil met Nederland, waar de film (weliswaar in een andere versie) in het Omniversum in Den Haag drie keer per dag vertoond wordt, en er meerdere bioscoopzalen zijn die de film op het programma hebben staan!

Apollo 11 is een adembenemende documentaire die je bij momenten op het puntje van je stoel doet zitten en die je mond laat openvallen van verbazing. We maken de hele maanmissie mee van begin tot einde. De film opent op het ogenblik dat de gigantische Saturnus V-raket (110 m hoog) met lanceertoren en al op een kolossaal rupsvoertuig (een ‘crawler’) naar lanceerplatform 39A wordt gereden. Bij mijn bezoeken aan het Kennedy Space Center heb ik zo’n crawler met eigen ogen van dichtbij gezien en heb ik aan de voet van dat lanceerplatform gestaan (dat later gebruikt werd voor de lancering van de Space Shuttles en vanwaar tegenwoordig de Falcon-raketten van SpaceX vertrekken).

In tegenstelling tot heel wat andere documentaires is er geen commentaarstem (voice-over) om het verhaal te vertellen, en zijn er geen interviews (talking heads). De film is een ononderbroken stroom van archiefbeelden van uitstekende kwaliteit, waarvan heel wat nog nooit eerder vertoond, en originele geluidsopnamen. Je wordt teruggekatapulteerd naar 1969 en maakt het allemaal zelf mee vanop de eerste rij.

Als je deze blog een beetje volgt of als je mij kent, dan weet je ongetwijfeld dat ik een levenslange passie heb voor ruimtevaart, een passie die een aanvang nam met Apollo 11 en het ‘numéro historique’ van Paris Match dat mijn vader in 1969 voor mij had gekocht. Als gepassioneerd ruimtevaartfanaat heb ik in de loop der jaren al tal van documentaires over Apollo 11 gezien, en ik ben erg goed vertrouwd met de meeste details van de missie. Het was dan ook een openbaring dat ik in deze nieuwe docu heel wat beeldmateriaal gepresenteerd kreeg dat ik nog nooit eerder had gezien! Voor Apollo 11 werd immers gebruikgemaakt van heel wat recent in de archieven ontdekte en nooit eerder vertoonde 70 mm-filmbeelden. Daarom alleen al is deze film een absolute must voor iedereen die ook maar een beetje geïnteresseerd is in ruimtevaart. 70 mm is een grootbeeldformaat dat zich uitstekend laat converteren naar het IMAX-formaat.

De film brengt je helemaal terug naar 1969. In de buurt van Cape Canaveral hadden zich op de dag van de lancering (16 juli) tal van nieuwsgierigen verzameld. Ze kampeerden langs de rand van de weg en droegen gekke zonnebrilletjes en malle sixties-outfits. Op de beelden vanuit Launch Control en Mission Control ontdekte ik heel wat bekende gezichten, waaronder Werner von Braun (ontwerper van de maanraket), Gene Kranz (flight director), Charlie Duke (capcom), en Jim Lovell (back-up crew).

We volgen de drie astronauten, Neil Armstrong, Buzz Aldrin en Michael Collins, vanaf het moment dat ze in hun ruimtepakken geholpen worden. Ze worden met de Astrovan naar het lanceerplatform gereden, nemen de lift naar boven en stappen in de ruimtecapsule, helemaal in het topje van de raket. We blijven bij hen tot ze acht dagen later op zee landen, opgepikt worden door het vliegdekschip USS Hornet, en meteen in quarantaine gaan (want misschien hadden ze wel maanbacteriën meegebracht, wie weet?). De film eindigt met de ticker-tape parade op 13 augustus.

Aan de hand van korte animaties worden de verschillende stappen van de missie geïllustreerd: de lancering naar een lage baan om de Aarde, de trans-lunar injection, het omkeren van de CSM en de koppeling met de maanlander, de overstap van Armstrong en Aldrin naar de LEM, etc. Het wordt ontzettend spannend wanneer de LEM, Eagle genaamd, gaat landen. We kunnen volgen hoe ver de lander nog van het maanoppervlak verwijderd is en hoeveel minuten en seconden brandstof er nog over blijft. En dan, kort voor de landing, geeft de computer twee onverwachte alarmcodes: 1202 en 1201, door een overbelasting van het besturingssysteem. Er wordt besloten om de alarmen te negeren en door te gaan met de landing. Om een veld bezaaid met rotsblokken te vermijden, moet Armstrong bijsturen. Hij zet de lander met succes aan de grond, met nog maar heel weinig brandstof over. Tranquillity Base here. The Eagle has landed!

Wees gerust, er is nog brandstof genoeg om terug op te stijgen en de Maan weer te verlaten. Voor de terugkeer is er een aparte raketmotor, met een aparte brandstoftank.

Na de landing zijn we getuige van de activiteiten van de astronauten op het maanoppervlak. Armstrong stapt als eerste van de ladder en spreekt de historische woorden ‘That’s one small step for [a] man, one giant leap for mankind.’ De [a] staat tussen haakjes omdat het woord in het ruis op de geluidsopname weggevallen is, maar hoogstwaarschijnlijk wel degelijk door Armstrong werd uitgesproken. Al even veelbetekenend (maar bij het grote publiek nauwelijks gekend) zijn Aldrins woorden ‘Magnificent desolation!’

Aldrin en Armstrong planten de Amerikaanse vlag op de maanbodem, plaatsen enkele wetenschappelijke instrumenten (een laserretroreflector, een seismisch en een zonnewind-experiment), maken foto’s en tv-beelden, verzamelen maanstenen en lezen de tekst van een gedenkplaat: ‘Here men from the planet Earth first set foot upon the Moon. July 1969, A.D. We came in peace for all mankind.’ Ze voeren een telefoongesprek met president Nixon en laten ook een mission patch van Apollo 1 achter, de missie waarbij drie astronauten in 1967 bij een brand om het leven kwamen.

Na een maanwandeling van iets meer dan twee uur gaan ze terug aan boord van de maanlander en mogen ze enkele uren slapen voordat ze terug opstijgen. Even later koppelt de Eagle weer aan de Columbia, de capsule waarin de derde astronaut, Collins, al die tijd baantjes om de Maan had gedraaid. Armstrong en Aldrin waren meer dan 21½ uur op de Maan geweest.

De terugvlucht verloopt voorspoedig. Het spannendste moment is het ogenblik dat de ruimtecapsule de aardatmosfeer induikt en het radiocontact wegvalt. Het hitteschild doet zijn werk, en even later daalt de Columbia aan drie enorme parachutes af naar de Stille Oceaan, waar de bemanning opgewacht wordt door de USS Hornet.

Apollo 11 is een fantastische, adembenemende documentaire die je meevoert met de meest tot de verbeelding sprekende missie uit de ruimtevaartgeschiedenis. De film kreeg, volkomen terecht, bijzonder lovende kritieken. Het merendeel van wat je te zien krijgt, is samengesteld uit niet eerder vertoonde archiefbeelden, die pas in 2017 ontdekt werden. Wat je hoort, zijn originele geluidsopnames, voornamelijk communicatie tussen Launch Control (Kennedy Space Center), Mission Control (Houston) en de astronauten (met veel biepgeluidjes).

Er zijn twee versies van de film: de lange versie (93 min), die zowel in IMAX-theaters als in gewone bioscoopzalen vertoond wordt, en een ingekorte versie van 45 minuten voor IMAX-theaters, onder de titel Apollo 11: First Steps. In Kinepolis Brussel speelt momenteel nog de lange versie; in het Omniversum krijg je de First Steps Edition te zien. Het is nog even wachten op de blu-ray, maar die wordt binnenkort beslist toegevoegd aan mijn verzameling!

apollo11incinemas.com
www.imax.com/movies/apollo-11-2019
www.imax.com/movies/apollo-11-first-steps-edition
www.imdb.com/title/tt8760684
www.omniversum.nl/nl/filmagenda/apollo-11
youtu.be/NxYsD_oUMCQ

Rogue One

Hij speelt al enige tijd in de bioscopen: Rogue One: A Star Wars Story. Ondertussen heb ik ’m drie keer gezien, twee keer in een gewone bioscoopzaal en een keer in IMAX-3D, wat een ronduit fantastische kijkervaring was. Voor meer over IMAX verwijs ik je naar mijn artikel van 12 januari. Vandaag wil ik het vooral over de film zelf hebben.

Na heel wat jaren zonder nieuwe Star Wars bracht Disney (die in 2012 Lucasfilm heeft overgekocht) eind 2015 het langverwachte vervolg uit: Star Wars Episode VII: The Force Awakens. Hoewel de verhaallijn misschien iets te veel leek op de originele Star Wars uit 1977 (Episode IV: A New Hope), waren de meeste fans laaiend enthousiast. Disney’s motieven mogen dan naar alle waarschijnlijkheid overwegend van commerciële aard zijn, de fans zijn maar al te blij met de overname. Disney beloofde immers om voortaan ieder jaar voor een nieuwe Star Wars-film te zorgen. Het vervolg op Episode VII mogen we eind 2017 in de zalen verwachten, en ondertussen kregen we eind 2016 dus Rogue One als kerstcadeau.

Rogue One: A Star Wars Story is de eerste van de anthology-reeks: verhalen die zich afspelen in het Star Wars-universum, maar die niet passen in het rijtje van Episodes uit de Star Wars-saga. Op dit moment zijn er al plannen voor een tweede en een derde anthology-film rond de figuren van Han Solo en Boba Fett. We zullen de komende jaren dus flink verwend worden. Dank je wel, Disney!

Rogue One vertelt hoe de rebellen de plannen van de beruchte Death Star weten te bemachtigen en speelt zich af net voor de gebeurtenissen van A New Hope. We weten dus eigenlijk al bij voorbaat dat de rebellen in hun opzet zullen slagen, maar je weet wat er gezegd wordt: de reis is belangrijker dan de bestemming. En wat voor reis!

In heel wat opzichten is deze film een bijzonder geslaagde Star Wars-film. Heel wat fans en critici spreken over de beste Star Wars sedert 1980 (waarmee verwezen wordt naar de erg gesmaakte Episode V: The Empire Strikes Back), of over ‘een prequel zoals een prequel hoort te zijn’ (waarmee men aangeeft deze film veel meer te appreciëren dan de eerdere fel bekritiseerde prequels, Episodes I, II en III).

Hoewel... In de loop van 2016 had men ons toch eventjes bang gemaakt met berichten over de vele reshoots die nodig waren om de film te ‘redden’. De doemberichten bleken volledig onterecht. Rogue One is een bijzonder geslaagde film geworden, en bevat, net als Episode VII, heel wat leuke extraatjes voor de fans van het eerste uur.

Zo heeft men een aantal personages uit A New Hope op een wonderbaarlijke manier terug tot leven gewekt. Het meest uitgewerkte personage is dat van Grand Moff Tarkin, in 1977 vertolkt door de ondertussen overleden acteur Peter Cushing. Als je niet beter wist, zou je bij het zien van Rogue One denken dat de acteur uit de doden is opgestaan en in de tijd is teruggecatapulteerd, want hij ziet er in deze film net hetzelfde uit als 40 jaar geleden. Deze wonderbaarlijke wederopstanding heeft men voor elkaar gekregen door een aantal zaken op een slimme manier te combineren. In Rogue One wordt het personage van Tarkin gespeeld door de Britse acteur Guy Henry, die een beetje op Cushing gelijkt en vooral heel goed zijn stem kan imiteren. Henry heeft de acteerprestatie van Cushing in A New Hope goed bestudeerd om zijn personage zo geloofwaardig mogelijk neer te zetten. Via CGI (computer-generated imagery) werd Cushings gezicht over dat van Henry geplakt, en het resultaat is verbluffend! Het CGI-model van Cushings hoofd is gebaseerd op een afdruk die in 1984 van hem is gemaakt voor de film Top Secret. Dat men zo’n afdruk had om te scannen, was een meevaller, waardoor de CGI-Tarkin bijna niet te onderscheiden is van de Tarkin van vlees en bloed.

Later in de film zien we twee X-Wing-piloten (Red Leader en Gold Leader) die we kennen uit A New Hope. Voor deze personages werd met ongebruikte beelden uit 1977 gewerkt. Maar de kers op de taart komt helemaal aan het einde van de film, wanneer de buitgemaakte plannen van de Death Star overhandigd worden aan niemand minder dan Princess Leia. Een jaar geleden zagen we nog een oudere Princess Leia in The Force Awakens, maar het einde van Rogue One speelt zich af net vóór A New Hope, dus moest Leia, net als Tarkin, eruit zien zoals in 1977. Ook hier werd gewerkt met de combinatie van een actrice en CGI. De scène duurt maar enkele seconden, maar laat een erg emotionele indruk na, die nog versterkt wordt door het onverwachte, schokkende nieuws dat we in de laatste dagen van 2016 kregen: het nieuws van het overlijden van Carrie Fisher, de actrice die Princess Leia in de eerdere Star Wars-films vertolkte. Fisher zal eind dit jaar nog te zien zijn in Episode VIII, waarvoor de opnames al waren afgerond.

Rogue One is de eerste Star Wars-film die niet begint met de traditionele ‘opening crawl’ (de inleidende tekst die aan het begin van alle andere films over het scherm scrolt). Wellicht heeft men ervoor gekozen om de anthology op die manier te onderscheiden van de saga. Het is ook de eerste Star Wars-film waarvoor de muziek niet door John Williams werd gecomponeerd. Williams, die ook de muziek voor tal van andere films schreef, werd wereldberoemd met zijn score voor Star Wars.

De filmcomponist die Rogue One van muziek voorzag, is Michael Giacchino, natuurlijk ook geen onbekende. Ook Giacchino heeft ondertussen een indrukwekkend oeuvre opgebouwd en is bijzonder productief. In 2016 alleen al verzorgde hij de scores bij Zootopia, Star Trek Beyond, Doctor Strange en Rogue One. John Williams is en blijft mijn topfavoriet, maar ook Michael Giacchino is een bijzonder getalenteerd componist, die ik erg waardeer. Voor Rogue One heeft Giacchino erg zijn best gedaan om in dezelfde stijl van Williams te blijven. Hij heeft heel goed naar zijn voorganger geluisterd, en zijn muziek voor deze film klinkt echt als ‘Star Wars’. Hier en daar gebruikt hij cues uit de Star Wars-scores van John Williams, zoals enkele noten uit Leia’s Theme op het moment wanneer senator Bail Organa (Leias stiefvader) voor het eerst in beeld komt.

De hoofdrol in Rogue One (Jyn Erso) wordt vertolkt door Felicity Jones, een opkomende jonge actrice die al een indrukwekkende filmografie op haar naam heeft staan. Een tijdje geleden zagen we haar nog als sidekick van Robert Langdon (Tom Hanks) in Inferno en als Jane Hawking in The Theory of Everything, een rol die haar een Oscarnominatie opleverde. Andere bekende namen in de cast zijn Forest Whitaker als Saw Gerrera, James Earl Jones als de stem van Darth Vader, Mads Mikkelsen als Galen Erso, en Alan Tudyk (die we nog kennen van Firefly en Serenity) als de geherprogrammeerde keizerlijke androïde K-2SO. Er is ook een heel klein rolletje voor Anthony Daniels als C-3PO, die daarmee de enige acteur is die in alle acht Star Wars-films tot nu toe heeft meegespeeld.

Dat ik Rogue One nog maar drie keer gezien heb, komt natuurlijk doordat ik ook nog een leven buiten Star Wars heb en doordat er dezer dagen nog andere films in de bioscoop draaien, die ik óók wou zien. Zo ben ik tussen mijn Rogue One-bezoeken door ook nog naar Fantastic Beasts, Arrival en Passengers gaan kijken. Zoals steeds zie ik nu al vol ongeduld uit naar de blu-rayrelease.

www.starwars.com

IMAX: terug van weggeweest

It’s back, and it’s huge! Dat is de slogan waarmee Kinepolis vorige maand de heropening van zijn IMAX-theater in Brussel aankondigde. Het aanhoudende succes van IMAX in de ons omringende landen heeft Kinepolis er (eindelijk!) toe aangezet om de IMAX-zaal in Brussel weer in gebruik te nemen. Toen de zaal in 1988 geopend werd, was het de eerste IMAX-zaal in een commerciële bioscoop. IMAX op zich bestond al langer, maar was voordien hoofdzakelijk verbonden aan musea, omdat er uitsluitend documentaires in het IMAX-formaat bestonden. Tegenwoordig worden ook commerciële speelfilms – vaak gaat het films met een hoog spektakelgehalte – in IMAX vertoond.

IMAX is een bioscoopformaat dat gebruikmaakt van een veel groter scherm dan in een gewone bios. Een standaard IMAX-scherm is 22 meter breed en 16 meter hoog, maar nóg groter kan ook. Het scherm in Brussel is met zijn afmetingen van 27,6 m × 19,3 m (532 m²) het grootste van Europa. Daarom is het des te betreurenswaardiger dat de zaal van 2005 tot 2016 gesloten bleef omdat Kinepolis er geen heil meer in zag.

Met de heropening heeft Kinepolis flink geïnvesteerd. De zaal, die vroeger uitgerust was met een traditionele, analoge 70 mm-IMAX-projector, beschikt nu over digitale 3D-laserprojectie en kreeg ook een nieuw geluidssysteem. Samen staan ze garant voor de meest scherpe, heldere en levendige beelden en een ongeëvenaarde immersieve audio-ervaring.

Ik ben natuurlijk al meteen gaan kijken, want ik ben – ondanks de lange afwezigheid in België – al jaren lang een groot fan van IMAX. De eerste film die na de heropening in Brussel vertoond werd, was Rogue One: A Star Wars Story (die overigens nog steeds op het programma staat). Die film wou ik sowieso meerdere keren zien, en ik was bijzonder onder de indruk van de IMAX-3D-versie.

Wanneer ik een film in een gewone bioscoop bekijk, gaat mijn voorkeur doorgaans uit naar de 2D-versie. Maar in Brussel heb ik Rogue One dus in IMAX-3D gezien, en ik moet zeggen dat het een fantastische ervaring was. Op een IMAX-scherm komt 3D pas écht tot zijn recht. Door de grote oppervlakte van het scherm is een veel groter deel van je gezichtsveld gevuld, waardoor de 3D veel realistischer overkomt.

Maar die sublieme ervaring heeft natuurlijk wel een bijpassend prijskaartje. Bovenop de prijs van een gewoon bioscoopticket betaal je bij Kinepolis 4 euro extra voor een gewone (2D) IMAX-vertoning en 6 euro extra voor een vertoning in IMAX-3D. Maar dat was het beslist waard. Ik zal natuurlijk niet om de haverklap naar Brussel rijden, maar voor een speciale film als een nieuwe Star Wars heb ik het er graag voor over.

Ik ben benieuwd of ze bij Kinepolis af en toe ook nog documentaires in hun IMAX-zaal zullen vertonen, zoals ze vóór 2005 deden. Ik vermoed van niet, want het aanbod aan commerciële films in IMAX-formaat is ondertussen erg groot. Maar ik hoop het stilletjes wel. In Nederland zijn IMAX-documentaires al decennia lang een groot succes in het Haagse Omniversum.

Omdat het IMAX-scherm zo gigantisch groot is en je dus eigenlijk niet goed weet waar eerst te kijken, wordt bij IMAX bij voorkeur zo weinig mogelijk met ondertitels gewerkt. IMAX-documentaires zijn dan ook doorgaans gedubd en voorzien van een Nederlandstalige commentaarstem. Zo kun je je ogen op het interessante deel van het beeld gericht houden en hoef je niet voortdurend naar de onderkant van het scherm te staren, waar de ondertitels verschijnen.

In België stelt dat natuurlijk een probleem dat ze in Engeland, Frankrijk, Duitsland of Nederland niet hebben: films voor de Belgische markt moeten immers, zeker in Brussel, in twee versies komen: een Nederlandstalige versie en een Franstalige versie. Wou je vroeger een IMAX-documentaire gaan bekijken, dan moest je rekening houden met het feit dat de film op bepaalde uren in het Nederlands en op andere uren in het Frans vertoond werd.

Ook Rogue One wordt in Kinepolis Brussel in twee versies vertoond. Gelukkig hebben ze de film niet in het Nederlands gedubd, dat zou pas belachelijk zijn. In het Frans is nog belachelijker, maar dat lijken de Franstaligen niet door te hebben. Je kunt dus kiezen tussen de in het Frans gedubde versie van Rogue One en de originele, Engelstalige versie met tweetalige ondertitels. Goed opletten naar welke voorstelling je gaat is dus de boodschap, of je zit twee uur met een vreselijk irritante Franse dub opgezadeld (als je voor die tijd de zaal niet uit gevlucht bent natuurlijk).

Doorgaans worden IMAX-films op een plat scherm geprojecteerd, maar er bestaat ook een variant, IMAX Dome genaamd (voorheen OmnIMAX), waarbij de film op een koepelscherm geprojecteerd wordt. Een dergelijk theater is het Omniversum in Den Haag, waar jaar in, jaar uit meerdere documentaires per dag geprojecteerd worden. Wij zijn grote fans van het Omniversum en raden je een bezoekje ten stelligste aan.

O ja, toch nog even dit: België mag dan wel het grootste scherm hebben, we moeten het stellen met maar één IMAX-zaal. Bij onze noorderburen kun je ondertussen in maar liefst zeven IMAX-bioscopen terecht. Naast het eerder genoemde Omniversum in Den Haag heeft de bioscoopketen Pathé zalen in Arnhem, Amsterdam, Rotterdam, Eindhoven, Tilburg en Den Haag.

kinepolis.be
www.imax.com
www.omniversum.nl
www.pathe.nl

Gravity

Gisteren eindelijk Gravity gezien. De film speelt al een paar weken in zowat de hele beschaafde wereld, en nu is hij ein-de-lijk ook bij ons in de zalen. Ik heb geen idee waarom dat zo lang moest duren. Officieel wordt hij trouwens pas volgende week gereleaset, maar bij Kinepolis is hij deze week gelukkig al in avant-première te zien, in 3D. Niet in IMAX, zoals in zowat alle andere beschaafde landen, want in België vonden ze het nodig om de enige IMAX-zaal die ons land rijk was, enkele jaren geleden te sluiten. Eigenlijk zou je deze film in de IMAX-3D-versie moéten zien. Hij is visueel enorm overweldigend, en een van de zeldzame voorbeelden waarbij 3D wel degelijk voor een grote toegevoegde waarde zorgt.

Eerder dit jaar heb ik in een van de twee IMAX-theaters van het Kennedy Space Center de documentaire Space Station 3D gezien. Daar was ik toen behoorlijk van onder de indruk. Het is inderdaad een bijzondere ervaring om het impressionante International Space Station (ISS) zowel vanbinnen als vanbuiten erg realistisch in beeld gebracht te kunnen zien door de ogen van de astronauten, om doorheen of langs de modules te zweven, een ruimtewandeling te maken en de Aarde te aanschouwen vanaf 350 kilometer hoogte terwijl je aan een snelheid van meer dan 27.000 kilometer per uur rond de planeet zoeft. In anderhalf uur ben je eenmaal rond, heb je de zon zien opkomen en de zon zien ondergaan. Drie kwartier licht, drie kwartier donker. De wolkenformaties onder je zijn gigantisch groot en onvoorstelbaar mooi, het poollicht is van een nooit geziene schoonheid.

Gravity begint met dezelfde verwondering, dezelfde grootsheid, hetzelfde ontzag voor onze wonderbaarlijke planeet en voor deze verbluffende hoogtechnologische prestatie. Maar dan gaat het mis. De spaceshuttle en het ruimtestation worden door rondvliegend ruimtepuin getroffen. Verwondering en ontzag maken plaats voor een nachtmerrie. Vanaf dan is Gravity een bloedstollende thriller die me tot het einde op het puntje van mijn stoel gekluisterd hield. Zelden heb ik zo gespannen naar een film zitten kijken, en geloof me, ik ben een en ander gewoon wat thrillers betreft. Ik vergat van mijn drankje te nippen, en ik vergat bijna te ademen. Ik leefde volledig mee met het hoofdpersonnage – een onovertroffen en in deze rol opnieuw Oscar-waardige Sandra Bullock –, dat een bittere strijd levert om alle gevaren en tegenslagen te overwinnen en uiteindelijk veilig terug op Aarde moet zien te raken.

Deze film wordt ongetwijfeld door een groot publiek gesmaakt. Het overweldigende internationale succes bewijst dat. Maar voor ruimtevaartfanaten als ik is dit natuurlijk een absolute must en een prachtig geschenk. Door het feit dat ik wegens mijn interesse voor ruimtevaart erg vertrouwd ben met de shuttle, met het ISS en met hoe een ruimtewandeling precies in zijn werk gaat, weet ik Gravity nog meer te waarderen dan de gemiddelde bioscoopganger. De film is bijzonder waarheidsgetrouw gemaakt. De gewichtloosheid, Newton’s wet van actie en reactie, de shuttle en het ISS zijn erg geloofwaardig in beeld gebracht.

Aan de andere kant merk ik natuurlijk ook zaken op waarvan ik weet dat ze niet met de werkelijkheid stroken. Zoals de onbezonnen vrolijkheid waarmee George Clooney in het begin van de film rondjes rond de shuttle draait in zijn manned maneuvering unit en daarbij erg verkwistend omspringt met zijn brandstof. Of het feit dat de Hubble Space Telescope en het ISS in de film vlak bij elkaar baantjes om de Aarde draaien, wat in werkelijkheid absoluut niet zo is!

Maar voor de rest laat de film alles zien waar ruimtevaartenthousiastelingen van dromen: een astronaut(e) die op op het einde van de robotarm van de spaceshuttle staat en reparaties uitvoert, een astronaut die met een manned maneuvering unit volledig los van enig ruimtetuig rondvliegt, de onvoorstelbare schoonheid van de blauwe planeet beneden, de shuttle, het ISS, de Soyuz en zelfs een hypothetisch Chinees ruimtestation! En ook alles waarvan we hopen dat het niét gebeurt: brand in de ruimte, botsing met rondvliegend ruimtepuin, contact met de Aarde verliezen tijdens een crisissituatie, ongecontroleerd rondtollen, dreigend zuurstofgebrek, etc. Dat er van alles mis gaat, kon je al in de trailer zien, dus veel nieuws geef ik hier niet prijs.

De film wordt volledig gedragen door twee acteurs die al enige tijd tot mijn favorieten behoren: George Clooney en vooral Sandra Bullock. En dat doen ze bijzonder overtuigend. Sandra Bullock is na deze film weer heel wat in mijn achting gestegen. Zoals uit mijn betoog hierboven al is gebleken, zijn de visual effects van Gravity van een bijzonder hoog niveau. Wat mij betreft verdient dit zonder enige twijfel een Oscar! Ook zeker het vermelden waard is de soundtrack van Steven Price, die beslist bijdraagt tot de ultieme spanning die je de hele film door blijft ervaren. De regie is in handen van Alfonso Cuarón, die al een Oscarnominatie kreeg voor Children of Men.

Ik ga eerstdaags zeker opnieuw naar de bioscoop. Deze film is ongetwijfeld het herbekijken waard. En ik kijk natuurlijk al uit naar de blu-ray, want ik ben heel erg benieuwd naar de making of-docu’s.

Gravity: een parel van een film, niet te missen!

gravitymovie.warnerbros.com

Cirque du Soleil: Worlds Away 3D

Wie al eens een voorstelling van Cirque du Soleil heeft bijgewoond, weet waaraan hij zich mag verwachten: professioneel circusentertainment van de bovenste plank. Verbluffende acrobatie, gecombineerd met kleurrijke, tot de verbeelding sprekende make-up, kostuums en decors, en een unieke soundtrack.

Cirque du Soleil, met thuisbasis in Canada, heeft al jaren wereldwijd een aantal hoogst succesvolle shows lopen. Af en toe komen ze ook naar ons land. In de komende zomermaanden zijn ze bijvoorbeeld weer te zien in Knokke-Heist, met de show Kooza. In totaal heeft de circusgroep elf dergelijke rondreizende shows en nog eens acht die op een vaste stek worden opgevoerd (waaronder La Nouba in Downtown Disney in Orlando, Florida).

Af en toe brengen ze ook een speciale productie exclusief voor het grote scherm. Zo zag ik eerder al de in 2000 uitgebrachte IMAX-film Journey of a Man, en vorig weekend de nieuwe 3D-productie Worlds Away. De acts in deze film komen uit de zeven permanente shows die Cirque du Soleil in Las Vegas heeft lopen.

Voor Cirque du Soleil: Worlds Away 3D ging de Canadese circusgroep in zee met niemand minder dan James Cameron, de regisseur van kaskrakers als Titanic en Avatar. De regie is van Andrew Adamson (gekend van Shrek en Chronicles of Narnia); Cameron trad op als executive producer. Voor Worlds Away gebruikte hij dezelfde gesofistikeerde 3D-camera’s die ook al voor Avatar werden ingezet.

Bij een film als Worlds Away komt de 3D erg goed tot zijn recht. In tegenstelling tot een circusshow, waar je als toeschouwer alles gadeslaat vanaf je vaste plek aan de kant, brengen de camera’s je nu midden in de actie. Deze film is een feest voor het oog, en de indrukwekkende acrobatie is van een bijzonder hoog niveau.

Jammer eigenlijk dat er maar zo weinig mensen naar de bioscoop gaan om een goeie show te zien, maar wij hebben er alvast erg van genoten!

www.cirquedusoleil.com
www.imdb.com/title/tt1792647

Nog meer space stuff

In mijn vorige blogartikel kon je al lezen over ons bezoek aan het National Air and Space Museum in Washington DC en de spaceshuttle Discovery in het Udvar-Hazy Center in Chantilly, Virginia. En ook in Florida, tijdens het tweede deel van onze reis, heb ik mijn portie space stuff gekregen. Daar bevindt zich immers het Kennedy Space Center (KSC), bij Titusville, op Cape Canaveral. Ik had twee dagen uitgetrokken voor een bezoek aan het KSC, omdat ik van eerdere bezoeken wist dat één dagje niet voldoende is. Eigenlijk had ik daar gerust nog meer tijd kunnen doorbrengen, maar ik moest natuurlijk ook een beetje aan mijn gezin denken. In Florida zijn immers nog veel meer leuke dingen te doen (zoals de parken van Disney World, SeaWorld en Universal, om maar iets te noemen).

Omdat ik twee dagen naar het Kennedy Space Center wou, heb ik maar meteen een jaarpas aangeschaft. Dat bleek immers voordeliger dan twee keer een gewoon toegangskaartje te kopen. En er waren nog meer voordelen: met mijn jaarpas mocht ik gratis parkeren, kreeg ik 10% korting in de shops en kreeg ik ook nog eens korting op de toegangskaartjes voor Miche en Annelies (die slechts één dag naar het KSC geweest zijn). Bovendien heb ik nu als souvenir een jaarpas met mijn foto erop, die ik vol trots kan laten zien aan mijn vrienden en collega’s van Volkssterrenwacht Beisbroek.

Op de eerste dag ben ik samen met Miche en Annelies naar het KSC geweest. We hebben de Rocket Garden bezocht, de bustour gemaakt (met een bezoek aan de LC 39 Observation Gantry en het Apollo / Saturn V Center), een IMAX-film gezien, en de Shuttle Launch Experience gedaan.

In de Rocket Garden staan en/of liggen een heleboel raketten, ruimtecapsules en raketmotoren. We hebben er meer tijd doorgebracht dan ik dacht, want Miche en Annelies vonden het hier toch erg leuk. We poseerden om beurten in de Mercury-, Gemini- en Apollocapsule. Dit zijn geen echte ruimtecapsules, maar mock-ups. Vanuit de Mercury- en Geminicapsules zwaaiden we naar de camera, en in de Apollocapsule gingen we op onze rug liggen en deden we alsof we de instrumenten bedienden.

Daarna hebben we de bustour gedaan. Deze tour is inbegrepen in het toegangsticket en bracht ons eerst naar de LC 39 Observation Gantry. Dat is een uitkijktoren vanwaar je een goed uitzicht hebt over een groot deel van het Kennedy Space Center. En daarmee bedoel ik dus niet het Visitor Complex waar we ons bezoek begonnen zijn, maar de gebouwen en lanceerinstallaties die van deze plek een operationele ruimtehaven maken. Van hieruit zie je ook welk een groot prachtig natuurgebied Kennedy Space Center is. Slechts ongeveer 8 à 10% van de oppervlakte wordt gebruikt voor infrastructuur (gebouwen, wegen, lanceerinstallaties etc.). De rest is ongerept natuurgebied.

Voor we bij de Observation Gantry aankwamen, passeerden we langs het grote Vehicle Assembly Building (het VAB). Dat is een enorm groot gebouw waar in het Apollotijdperk de maanraketten en daarna de spaceshuttles geassembleerd werden. Van daaruit werden de geassembleerde ruimtetuigen op grote rupsvoertuigen, de zogenaamde crawlers, naar een van de lanceerplatformen gereden. De gewone bus stopt hier niet, maar je kunt wel een speciale tour boeken met een bezoek aan het VAB, iets wat ik op mijn tweede dag in het KSC gedaan heb. Daarover later meer. We reden ook langs de orbiter processing facilities (OPF’s), waar de shuttles na hun terugkeer in gereedheid gebracht werden voor hun volgende vlucht, en het Control Center, vanwaar alle lanceringen gecoördineerd worden. In de buurt staat ook al een gloednieuwe lanceertoren voor het op stapel staande Space Launch System (SLS), die de spaceshuttle moet gaan vervangen. De toren zal hier natuurlijk niet blijven staan, maar wordt later nog naar een van de lanceerplatformen verplaatst. Vanaf de Observation Gantry hadden we een goed zicht op de lanceerplatformen 39A en B, die voor de lanceringen van de maanraketten en de shuttles gebruikt werden.

Van daaruit reed de bus verder naar het Apollo/Saturn V Center, een groot gebouw waar een Saturn V-maanraket ligt. Vroeger was deze raket in open lucht te bezichtigen, op een terrein bij het VAB. Maar de zoute zeelucht en andere weersinvloeden deden het toestel geen goed. Het werd enkele jaren geleden opgeknapt en wordt voortaan binnen tentoongesteld. Je vindt hier ook een maanlander, een maanauto, ruimtepakken en allerlei andere interessante Apollospulletjes. Bij het binnenkomen krijg je een inleidende film over het Apolloproject te zien, en je komt ook in een recreatie van het controlecentrum. De consoles die er staan, zijn de echte toestellen die bij de maanmissies gebruikt werden. Hier wordt de lancering van de Apollo 8 opnieuw geënsceneerd. In het maantheater tenslotte kun je een maanlanding meemaken. In het Apollo/Saturn V Center ligt ook de Kitty Hawk tentoongesteld, de Command Module van Apollo 14.

Vanaf het Apollo/Saturn V Center namen we de bus terug naar het Visitor Complex. Onderweg gaf de gids niet alleen uitleg over ruimtevaart, maar hij wees ons ook op een arendsnest en op alligators die we onderweg tegenkwamen.

Terug in het Visitor Complex konden we nog een IMAX-film meepikken. Hier zijn twee IMAX-zalen, waar doorlopend voorstellingen zijn. Wij kozen voor Space Station 3D. Ik had deze film vorige keer ook gezien, maar Miche en Annelies zagen Space Station nu voor het eerst. En ze waren behoorlijk onder de indruk. IMAX is sowieso al een hele ervaring. Door het gigantisch grote scherm lijkt het alsof je midden in de actie zit. En in 3D lijkt het allemaal nog echter. Deze film geeft een prima beeld van hoe het eraan toegaat in het ruimtestation.

Na de film repten we ons naar de Shuttle Launch Experience. Deze attractie is een recente toevoeging aan het KSC. Bij ons vorige bezoek, in 2006, was dit nog in aanbouw. De Shuttle Launch Experience is een simulator die de bezoeker een goed idee geeft van hoe het is om met een spaceshuttle gelanceerd te worden. Ik ken natuurlijk iedere stap van een shuttlelancering uit mijn hoofd, maar de doorsnee bezoeker weet dat wellicht allemaal niet. Geen nood echter, in een inleidende video wordt alles netjes uitgelegd door niemand minder dan Charlie Bolden, directeur van de NASA. Bolden weet waarover hij praat. Hij heeft zelf vier ruimtemissies met de shuttle gemaakt.

Ook andere shuttleastronauten komen in de video aan het woord. Ze getuigen allemaal dat dit een bijzonder realistische simulatie van een lancering is. En daar gaat het hier ook om. Dit lijkt in eerste instantie een beetje op een pretparkattractie (à la Mission: Space in Epcot), maar dat is het niet. Een pretparkattractie is op sensatie en fun gericht; de Shuttle Launch Experience probeert echter een echte shuttlelancering zo dicht mogelijk te benaderen. En daar slaagt de attractie bijzonder goed in. Tijdens de lancering kunnen we op een groot scherm alle stappen volgen, netjes en met de nodige humor toegelicht door Charlie Bolden. Dit is werkelijk de max! Niet alleen voor ruimtevaartgekken als ik, maar ook voor complete ruimteleken als Miche en Annelies. We zitten stevig vastgegespt in onze stoelen, en bij de lancering kantelt de simulator verticaal, zodat het voelt alsof we in onze stoel gedrukt worden. Wanneer de motoren stilgelegd worden en de grote brandstoftank afgeworpen wordt, is de simulator ongemerkt in de andere richting gekanteld, zodat we nu de indruk krijgen dat we gewichtloos uit onze stoelen willen wegvliegen. Gelukkig houden onze veiligheidsgordels ons tegen.

Op mijn tweede dag in het Kennedy Space Center ben ik in het Vehicle Assembly Building geweest, heb ik de lanceerplatformen van heel dichtbij gezien en heb ik een ontmoeting gehad met Skylab-astronaut Edward Gibson. Maar dit blogartikel is ondertussen al veel te lang, dus daar zal ik het volgende keer over hebben.

www.kennedyspacecenter.com

Space stuff

Tijdens ons recente verblijf in de Verenigde Staten ben ik wat mijn passie voor ruimtevaart betreft flink verwend. Het begon al in Washington, met een bezoek aan het National Air and Space Museum, zowat de hemel op aarde voor iedereen die geïnteresseerd is in lucht- en ruimtevaart. Mijn interesse ging voornamelijk uit naar het ruimtevaartaspect van het museum en wat minder naar de luchtvaart, dus ik zal het voornamelijk over de space stuff hebben.

Het National Air and Space Museum is een van de vele musea die Washington rijk is. Het behoort tot het Smithsonian Institute en heeft gebouwen op twee verschillende locaties, die gratis toegankelijk zijn. De eerste locatie is het hoofdgebouw aan de National Mall in Washington DC. Hier staan een aantal vliegtuigen en ruimtetuigen uitgestald en zijn er enkele tentoonstellingsruimten, waar aan de hand van verschillende thema's de geschiedenis van de lucht- en ruimtevaart toegelicht wordt. Het gebouw beschikt ook over een planetarium en een IMAX-theater. Er staan enkele vluchtsimulatoren (geen echte, maar van het soort dat je ook op kermissen aantreft) en er is een interactieve ruimte voor de jongere bezoekers, een beetje te vergelijken met Technopolis in Mechelen.

De tweede locatie is een grote hangar in Chantilly, Virginia, zowat 50 km verderop, naast Dulles International Airport. Daar staan de grotere toestellen, waarvoor in het gebouw in Washington geen plaats is. Je vindt er onder andere een Concorde, een Lockheed Blackbird, een Geminicapsule, de spaceshuttle Discovery, de Enola Gay (de B-29 die de atoombom op Hiroshima wierp) en tal van andere toestellen.

Ik had als kind al over het museum gelezen, en mijn interesse was meteen gewekt. Als ik me goed herinner, was het in een nummer van Robbedoes, het ondertussen ter ziele gegane weekblad met voornamelijk stripverhalen, waar ook af en toe eens een interessant artikel in verscheen. Het artikel ging over een grote muurschildering van astronauten op de maan, die Robert McCall op een van de wanden van het museum maakte. Ik was er bijzonder door geboeid. Ooit wil ik daar eens naartoe, dacht ik. En zie: op 31 maart 2013 kon ik het schilderij – en de rest van het museum – met mijn eigen ogen aanschouwen.

Maar ik wou vooral ook het tweede gebouw van het Air and Space Museum bezoeken, het Steven F. Udvar-Hazy Center in Chantilly. Daar staat immers sedert zowat een jaar een van de drie overgebleven spaceshuttles, die in 2011 uit de vlucht zijn genomen. Vroeger stond hier een testshuttle, de Enterprise (inderdaad: genoemd naar het ruimteschip uit Star Trek), die echter nooit in de ruimte heeft gevlogen. Vorig jaar is de Enterprise verhuisd naar het Intrepid Sea, Air and Space Museum in New York, en in Chantilly staat nu de Discovery.

Het bezoek aan de Discovery was voor mij een van de hoogtepunten van de reis. Ik heb hier massa's foto's gemaakt en de orbiter van alle kanten bekeken. Als je er vlak naast staat, is hij behoorlijk groot! Naast de shuttle staat een CanadArm opgesteld. Dat is de grote, door Canada geleverde robotarm die de shuttle gebruikt om onder andere satellieten uit te zetten of te grijpen, en om modules uit het laadruim te halen en aan het internationaal ruimtestation vast te maken. Achter de Discovery staat onder andere de Spacelab-module opgesteld.

Je kunt jammer genoeg (maar volkomen begrijpelijk) de shuttle alleen maar langs de buitenkant bekijken. Je mag er niet in en je mag hem ook niet aanraken. Niets belet je natuurlijk om het toestel vanuit alle hoeken te fotograferen, zoals ik natuurlijk gedaan heb. Ik heb uiteraard ook enkele foto's van mezelf laten maken, met de shuttle op de achtergrond, om te bewijzen dat ik er wel degelijk geweest ben.

De Discovery staat opgesteld in de James S. McDonnell Space Hangar, een zijvleugel van de hoofdhangar. Naast en rond de shuttle – op verschillende niveaus, zowel op de grond als opgehangen in de lucht – bevinden zich nog allerlei andere ruimtetuigen. Voor een volledig overzicht van wat er allemaal te zien is, moet je maar eens op de website van het museum kijken.

Maar ook het hoofdgebouw in Washington is natuurlijk bijzonder interessant. Hier kun je onder andere een maanlander bekijken, een Apollo Command Module/Service Module-combo, en de Columbia: de teruggekeerde Command Module van Apollo 11. Je vindt er ook een Soyuz, SpaceShipOne en de gondel van de Breitling Oribiter 3, waarmee Bertrand Piccard en Brian Jones in 1999 rond de wereld vlogen.

Een bezoek aan het IMAX-theater is beslist ook meer dan de moeite waard, net als een bezoek aan het planetarium. In het IMAX-theater hebben we de 3D-film Space Junk gezien (over de problematiek van het ruimteschroot). In het planetarium ben ik naar de fulldome-voorstelling Journey to the Stars gaan kijken (narrated by Whoopi Goldberg!). Het Einstein Planetarium is behoorlijk groot. Het telt 233 zitjes en is uitgerust met de modernste projectoren. De Zeiss-projector zakt naar een lager niveau wanneer hij niet gebruikt wordt, zodat hij niet in de weg zit bij de fulldome-projecties.

In het Einstein Planetarium zijn nog meer fulldome-voorstellingen te zien. We kennen dit van Volkssterrenwacht Beisbroek in Brugge, dat enkele jaren geleden een fulldome-systeem in gebruik nam. Vroeger beschikten planetaria enkel over een Zeiss-projector, een ingewikkeld mechanisch instrument dat de sterren en planeten die aan de nachtelijke hemel te zien zijn, op de koepel kan projecteren. Maar tegenwoordig beschikken moderne planetaria ook over speciale videoprojectiesystemen die computer- en videobeelden op de koepel kunnen projecteren. Zo’n systeem heet een ‘fulldome-projectiesysteem’. Het bestaat natuurlijk niet uit gewone videoprojectoren (die bedoeld zijn voor projectie op een plat scherm), maar uit speciale projectoren en software waarmee op de koepel van het planetarium geprojecteerd kan worden.

Na ons verblijf in Washington zijn we doorgereisd naar Florida, waar we een bezoek gebracht hebben aan het Kennedy Space Center. Maar daarover lees je meer in een volgend blogartikel.

airandspace.si.edu

Den Haag en Hubble

Den Haag en Scheveningen blijven onze favoriete bestemmingen voor een korte dichtbijvakantie, dus zijn we tijdens het paasweekend nog maar eens die kant op gereden. Er is zo veel te doen en te beleven, en er heerst altijd een gezellige drukte. Het is maar tweeënhalf uur rijden. Je bent in het buitenland en je kunt toch gewoon je eigen taal blijven praten. Het is de ideale combinatie van stad en strand. Dat strand gebruiken we natuurlijk niet om te liggen zonnen, ben je gek! Neen, uitsluitend voor een wandeling en een gezellig terrasje. We keren telkens weer graag naar deze bruisende stad terug omdat Den Haag en Scheveningen ook heel wat fijne jeugdherinneringen oproepen.

Wanneer we in de buurt zijn, brengen we als het even kan ook graag een bezoekje aan Nel, een gastvrije, gezellige en welbespraakte dame uit Suriname die vol levenswijsheid zit en die ons jaren geleden voor het eerst naar ‘Het Haagje’ heeft uitgenodigd. We gaan er graag shoppen, kunnen er urenlang genieten van een wandeling langs de boulevard of op de pier, van een heerlijk bord Scheveningse vissoep en van de lekkerste Oudhollandse poffertjes die Nederland te bieden heeft. Den Haag is ook een prima uitvalsbasis voor uitstapjes naar andere plaatsen in de buurt. Delft, Wassenaar en Leiden liggen op een steenworp, Amsterdam is niet veraf.

Maar ook in Den Haag en Scheveningen zelf zijn er alvast bezienswaardigheden genoeg. De pier noemde ik al, en er zijn ook nog het Vredespaleis, Sea Life, Madurodam, tal van musea, het Circustheater, het beroemde Kurhaus en het Omniversum. Een bezoek aan dit imposante Imax Dome-theater staat steevast op ons programma.

Sedert eind vorig jaar is daar onder andere de Imax-film Hubble te zien, een prachtige documentaire over de Hubble Space Telescope (HST). Als amateurastronoom ben ik natuurlijk erg vertrouwd met het soort beelden dat Hubble maakt. Die foto’s zijn sowieso adembenemend, maar wanneer je ze in hun volle glorie op het reusachtige koepelscherm van het Omniversum ziet, tarten ze werkelijk de verbeelding. Een absolute must see voor iedereen die met ruimtevaart of sterrenkunde begaan is. De film laat niet alleen de betoverend mooie plaatjes van ’s werelds beroemdste ruimtetelescoop zien, maar brengt ook een boeiend stukje geschiedenis van dit hoogtechnologische wonder en toont de astronauten aan het werk tijdens de jongste onderhoudsbeurt met de Atlantis. Hoogstwaarschijnlijk meteen ook de laatste onderhoudsbeurt, want binnenkort wordt de Space Shuttle definitief uit roulatie genomen, en dan is er jammer genoeg geen mogelijkheid meer om astronauten naar de HST te sturen. We zagen deze Imax-film één dag voor Hubbles eenentwintigste verjaardag.

Er was ook kermis in het centrum van Den Haag. We bezochten de kermis ’s avonds, wat met al die lichtjes natuurlijk veel sfeervoller is dan overdag en erg mooie, kleurrijke foto’s oplevert. Annelies heeft ontzettend veel plezier gehad in een attractie die naar de naam Walking Waterballs luistert. Je moet er in een grote, doorzichtige, opblaasbare bal kruipen, waarmee je vervolgens op het water drijft. De kunst is om erin recht te blijven staan of te lopen. Bij de minste beweging die je maakt, rolt de bal natuurlijk de andere kant op. We hebben er enkele foto’s en een filmpje van gemaakt. Dat filmpje zet ik binnenkort nog online, zodat iedereen ervan kan mee genieten.

Tijdens onze korte vakantie in Den Haag zijn we ook nog een dagje naar Amsterdam geweest voor een boottochtje op de grachten en een uitgesteld bezoek aan het Van Gogh Museum, en een namiddagje naar Lisse om er de weelderige bloemenpracht van de Keukenhof te bewonderen.

We hadden reuze mazzel met het weer. Onze jassen hebben we drie dagen lang niet nodig gehad, de zonnecrème wel. Het leek wel hartje zomer. Kortom, we hebben dus weer ontzettend genoten van deze drie dagen Nederland, ons eerste welverdiende weekendje weg van dit jaar.

picasaweb.google.com/gebopics/Amsterdam2011
picasaweb.google.com/gebopics/HaagseKermis2011
picasaweb.google.com/gebopics/Keukenhof2011
www.imax.com
www.kermisdenhaag.nl
www.omniversum.nl