Bye-bye Gmail, hello Proton Mail!

In een eerder bericht schreef ik al dat ik mijn e-mailberichten weg wou halen van Amerikaanse servers, en dat ik daarom overwoog om over te stappen naar Proton Mail, een Zwitserse e-mailprovider met bijzonder sterke garanties voor beveiliging en privacy. Inmiddels heb ik de knoop doorgehakt en heb ik de overstap gemaakt.

Een kleine opfrisser: Proton Mail maakt gebruik van end-to-end- en zero-access-versleuteling, wat betekent dat zelfs de medewerkers van Proton de inhoud van de berichten niet kunnen lezen, in tegenstelling tot Gmail en Outlook! Doordat Proton in Zwitserland gevestigd is, zijn de data op hun servers beschermd door een van ’s werelds strengste privacywetten.

Ik gebruik nu dus een gloednieuw @protonmail.com-adres. Mijn hele mailarchief bij Gmail, dat ik natuurlijk niet kwijt wou raken, heb ik ik overgeheveld naar Proton via een handige tool die easy switch heet, en waarmee de overdracht moeiteloos verliep. Dus geen gedoe met exporteren en weer importeren, maar gewoon met één druk op de knop. Proton neemt alle labels van Gmail keurig over, dus dat was handig. Wanneer de hele operatie was afgerond, heb al mijn Gmail-berichten verwijderd en heb ik bij de Gmail-instellingen gevraagd om alle binnenkomende mail voortaan door te sturen naar Proton en van Gmail te verwijderen.

Gmail doet netjes wat ik gevraagd heb, maar één ding moet ik toch in het oog houden. Wanneer Gmail mijn binnenkomende mails doorstuurt, worden de e-mailberichten daarna niet meteen uit Gmail verwijderd, maar worden ze in de Gmail-prullenbak geplaatst. Daar blijven ze nog 30 dagen sudderen tot ze uiteindelijk automatisch definitief verwijderd worden. Gmail heeft zo te zien geen ingebouwde mogelijkheid om berichten automatisch te verwijderen zonder via de prullenbak te gaan, maar dat heb ik snel opgelost door een Python-scriptje te schrijven dat de prullenbak dagelijks leeg maakt. Met de Gmail API krijg je zoiets zonder veel moeite voor elkaar.

Uiteindelijk zal het aantal doorgestuurde mails steeds kleiner worden, want via mijn e-mailhandtekening vraag ik nu aan al mijn correspondenten om voortaan mijn nieuwe Proton Mail-adres te gebruiken, en in alle accounts die ik ooit met mijn Gmail-adres heb aangemaakt, pas ik mijn e-mailadres aan naar Proton. Meteen een gelegenheid om eens grote schoonmaak te houden in de vele nieuwsbriefabonnementen, waarvan er ongetwijfeld een aantal opgezegd mogen worden.

Op een dag in de hopelijk niet zo verre toekomst zal ik dus helemaal Gmail-vrij zijn. Ook mijn Telenet-mail wordt voortaan automatisch doorgestuurd (en er blijft geen kopie achter in mijn Telenet-mailbox, ook niet in de prullenbak), en ook mijn Google-agenda heb ik via easy switch overgeheveld naar Proton.

Ik heb nog meer migratieplannen: het volgende dat ik van Amerika naar Europa wil verhuizen, zijn mijn cloudback-ups. Daarover later meer...

proton.me/nl/easyswitch
developers.google.com/workspace/gmail/api/guides

Tijd voor een nieuw e-mailadres?

Zoals je in deze eerdere blogpost al kon lezen, ben ik eind 2024 van X, het voormalige Twitter, samen met heel wat andere ontevreden gebruikers overgestapt naar Bluesky.

Nu acht ik de tijd rijp voor een nog grotere overstap: voor mijn e-mail wil ik van Gmail (van Google) liefst overstappen naar Proton Mail. Gebeurde de uitstap uit Twitter nog voornamelijk uit onvrede met zorgwekkende veranderingen sedert de overname door Elon Musk, deze nieuwe overstap is veeleer gemotiveerd door privacybezwaren. Ik wil mijn data weg van Amerikaanse servers en vertrouw ze liever toe aan servers in Europa, waar ze beter beschermd zijn.

Ja, ik weet het, deze blogdienst is ook van een Amerikaans bedrijf (Google alweer), maar voorlopig blog ik hier nog even verder, al kan dat in de toekomst natuurlijk veranderen. Alle banden met Google en Microsoft doorknippen is als Android- en Windows-gebruiker wellicht niet haalbaar, maar één ding kan ik alvast bij hen weghalen: mijn e-mails.

Voor veilige e-mail is er nu immers een prima Europees alternatief: Proton Mail. De dienst maakt gebruik van end-to-end- en zero-access-versleuteling, wat betekent dat zelfs de medewerkers van Proton de inhoud van de berichten niet kunnen lezen, in tegenstelling tot Gmail en Outlook! Proton is gevestigd in Zwitserland, buiten de jurisdictie van zowel de VS als de EU. E‑mailencryptie bestaat al langer (via PGP), maar was voor gewone gebruikers eigenlijk te ingewikkeld om te gebruiken. Met Proton Mail is dat allemaal netjes geïntegreerd in het systeem, zodat de gebruiker er helemaal niets voor hoeft te doen. Werken met Proton Mail is even simpel als mails versturen en ontvangen met andere e-mailsoftware.

Dat Proton een Zwitsers bedrijf is en de Proton-servers in Zwitserland staan, betekent dat de data op die servers beschermd zijn door een van ’s werelds strengste privacywetten. Dit in schril contrast tot Google en Microsoft. De Amerikaanse overheid kan die bedrijven zomaar verplichten om je data met hen te delen, en de Verenigde Staten zijn ook betrokken bij meerdere overeenkomsten voor het delen van inlichtingen met andere landen. Ook al ben je geen crimineel en heb je niets te verbergen, je data zijn in Zwitserland ongetwijfeld een heel stuk beter beschermd dan in de USA!

Meer en meer gebruikers die hun privacy ernstig nemen (of zich ergeren aan de advertenties die Gmail ongevraagd in je mailbox laat zien), schakelen over op alternatieven als Proton Mail. Volgens hun eigen cijfers heeft de dienst wereldwijd al meer dan 100 miljoen gebruikers, wat nog erg weinig is als je het vergelijkt met de zowat 2 miljard gebruikers van Gmail. Ter vergelijking: Outlook heeft er ongeveer 400 miljoen (vooral zakelijke gebruikers). Maar heel veel mensen zijn wat lui of houden niet van verandering – of ze weten gewoon nog niet dat Proton Mail bestaat –, en blijven daardoor gewoon zitten bij Gmail of Outlook.

Ik geef toe dat het wel wat inspanning vergt om over te schakelen, al valt dat al bij al wel mee. Ik heb massa’s accounts op andere websites, waarvoor ik mijn Gmail-adres of mijn Telenet-adres heb gebruikt. Ik ga dat in al die accounts wijzigen naar mijn nieuwe Proton-adres, en ik moet natuurlijk ook al mijn correspondenten op de hoogte brengen van mijn adreswijziging. Na de overstap zullen alle nieuwe e-mails vanaf mijn Proton-adres verstuurd worden, en daar zullen mijn correspondenten aan moeten wennen.

Maar natuurlijk kan ik Gmail niet helemáál opgeven. Ik wil immers geen belangrijke mails missen! Ik blijf mijn Gmail-account dus houden en zal ervoor zorgen dat alle berichten die nog in mijn Gmail-inbox terechtkomen, meteen doorgestuurd worden naar mijn Proton-inbox. Voor de rest maak ik mijn mailbox bij Gmail helemaal leeg. Mijn hele mail-archief dat nu op Gmail staat, haal ik daar weg! Uiteraard download ik daar eerst een kopie van, via Google Takeout.

Hieronder deel ik graag een TED-talk uit 2015 van Andy Yen, die Proton samen met enkele andere CERN-wetenschappers oprichtte, waarin hij een vroege versie van Proton Mail aan het publiek voorstelt (zoals velen van jullie wellicht weten, stond CERN ook aan de wieg van het World Wide Web!):

Proton Mail is overigens helemaal gratis én reclamevrij te gebruiken. Met een gratis account krijg je één mailbox met agenda, met 1 GB opslagruimte voor mails, bijlagen en andere documenten. Heb je meer nodig, dan kun je kiezen uit meerdere betaalde abonnementen. Proton biedt overigens ook nog andere diensten aan, zoals cloudopslag, VPN, wachtwoordmanager, een tekstverwerker (waarmee je ook Word-documenten kunt openen en opslaan) en een rekenbladtoepassing (waarmee je Excel-documenten kunt openen en opslaan), ook met een gratis account! Maar die moet ik nog allemaal eens grondig uitproberen.

Ook overheden worden zich meer en meer bewust van hun (te) grote afhankelijkheid van Amerikaanse systemen. In België wordt door bedrijven en overheden momenteel nog volop gebruikgemaakt van Microsoft 365, maar dat zou wel eens kunnen gaan veranderen. In Denemarken hebben ze er alvast niet al te lang over moeten nadenken. Het Deense ministerie van Digitale Zaken heeft in 2025 Microsoft Office ingeruild voor LibreOffice, een openbron-officesuite die ik persoonlijk al jaren gebruik. Met LibreOffice kun je overigens zonder al te veel problemen Word- en Excelbestanden lezen en schrijven, wat de overstap aanzienlijk vergemakkelijkt. LibreOffice wordt beheerd door The Document Foundation, een non-profitorganisatie die gevestigd is op Europese bodem, in Duitsland.

Europa dringt nu overigens ook aan om Europese alternatieven te ontwikkelen voor Amerikaanse betalingssystemen als Visa en Mastercard. Ik zie dat uiteindelijk wel gebeuren, maar het zal nog wel even op zich laten wachten. Maar dat het geen kwaad kan om ons minder afhankelijk te maken van Amerika, kan moeilijk nog betwist worden!

Voor alle duidelijkheid: ik ben nog niet definitief overgestapt, ik ben het wel ernstig aan het overwegen en onderzoek momenteel de voor- en nadelen. Van de voordelen ben ik alvast overtuigd. De gratis versie van Proton heeft helaas enkele beperkingen, waardoor de extra’s die je met een betaald plan krijgt wel erg verleidelijk worden.

De prijs van een Mail Plus-plan valt overigens erg mee. In ruil krijg je een reclamevrije, super goed beveiligde inbox, 15 GB opslag, en wat extra adressen en aliassen. Met het iets duurdere Proton Unlimited-plan krijg je maar liefst 500 GB opslag, nog meer adressen en aliassen, toegang tot een snelle VPN (veel sneller en met keuze uit veel meer landen dan de VPN die je met een gratis account krijgt), versleutelde cloudopslag, geavanceerde accountbescherming, en meer. Mocht ik naar dat plan overschakelen, dan kan mijn Nord VPN-abonnement ook meteen op de schop.

proton.me/mail
proton.me/mail/proton-mail-vs-gmail
takeout.google.com