Facebook zonder ergernissen

Ik behoor tot de eerste generatie socialmediagebruikers. Ik herinner me nog LiveJournal, MySpace en Netlog, en daarna kwam Facebook. Eerst Facebook in de webbrowser op de computer, daarna de Facebook-app op mijn Android-toestellen.

Toen ik in oktober 2008 een Facebook-account aanmaakte, vond ik de overzichtelijke gebruikersinterface alvast een hele verbetering ten opzichte van het bijzonder rommelige MySpace. Maar in de loop der jaren begon ik me toch aan een aantal zaken te ergeren. Aanvankelijk kreeg ik in mijn feed precies te zien wat ik wou, namelijk de updates van mijn vrienden, van de pagina’s die ik volgde en van de groepen waar ik lid van was. Maar later kwamen daar heel wat dingen bij waar ik absoluut niet om gevraagd had: te veel irritante en storende advertenties, gesponsorde posts, en volkomen willekeurige posts van groepen, pagina’s of gebruikers die ik helemaal niet volgde, maar waarvan Facebook dacht dat ik er misschien wel in geïnteresseerd zou zijn (wat meer niet dan wel het geval was).

Komen daar nog bij de reels en de vriendenvoorstellen (‘mensen die je misschien kent’, maar van wie ik in zowat 95% van de gevallen geen flauw idee heb wie ze zijn). De Facebook-app op Android toont bovendien om de haverklap advertenties waar ik niet voorbij kan scrollen, met een aftelklokje erbij hoeveel seconden ik er nog verplicht naar moet zitten staren.

Ook heel storend: wanneer ik in een Facebook-post op een link klik, dan opent de Facebook-app die link niet in mijn standaard webbrowser, maar in zijn eigen, ‘in-app’ browser, waarmee advertenties en trackers natuurlijk niet geblokkeerd kunnen worden, en waarmee ik bestookt word met vervelende cookie-pop-ups telkens wanneer ik een nieuwe site bezoek.

Op die manier is het natuurlijk totaal niet leuk meer, maar gelukkig zijn er enkele mogelijkheden om daar iets aan te doen, zodat de Facebook-ervaring weer een stuk aantrekkelijker wordt.

De grootste zegen voor Facebookgebruikers die zonder veel ergernissen door hun feed willen scrollen, is ongetwijfeld een browserextensie met de naam ‘Fluff Busting Purity’, waarmee je FB inderdaad een heel stuk puurder kan maken. Eenmaal geïnstalleerd zie je rechts bovenaan, naast je profielfoto, een extra FBP-knop. Daarmee open je het opties-venster van FB Purity, waarmee je een massa dingen naar believen in of uit kan schakelen. Op die manier kan je bijvoorbeeld gesponsorde posts verbergen, of je kan de volgorde van de berichten in je feed aanpassen zodat je posts van vrienden altijd eerst ziet.

Bijzonder handig! Op die manier wordt Facebook op de laptop een heel stuk gebruiksvriendelijker. Maar wat met de mobiele app op je telefoon of tablet? FB Purity is een browserextensie, dus die kan je niet met de app gebruiken...

Welnu, goed nieuws: je hebt de Facebook-app helemaal niet nodig! Ook op je mobiele apparaat kan je Facebook gewoon in je webbrowser openen. Je gebruikt daarvoor bij voorkeur niet de Android-browser, Chrome of Edge, maar wel Firefox of Brave. Daarmee worden de meeste advertenties en andere storende elementen geblokkeerd, en als je op een link klikt, dan wordt die gewoon netjes in je browser geopend. Dat levert je een veel betere ervaring op dan met de Facebook-app. Mobiele browsers ondersteunen doorgaans geen browserextensies, dus FB Purity kan je op je mobiele apparaat niet gebruiken, maar ook zonder FB Purity is het werken met Facebook in bijvoorbeeld Brave al een hele verademing in vergelijking met de Facebook-app!

Om Facebook in de browser even vlotjes te openen als met de app, kan je vanuit de browser een snelkoppeling toevoegen aan je startscherm. Daarmee kan je Facebook voortaan even snel en makkelijk openen als met de app.

Ik heb beide op mijn telefoon een tijdje naast elkaar geprobeerd: enerzijds de Facebook-app en anderzijds Facebook in mijn favoriete browser, Brave. Het verschil is enorm! De app heb ik ondertussen van mijn telefoon verwijderd. Daarmee werd ineens ook meer dan 10 GB aan opslagruimte vrijgemaakt, want de Facebook-app is nogal een slokop!

Ik ben erg blij met de Facebook-switch op mijn telefoon. Ik krijg nu véél minder advertenties te zien, niet alleen in mijn Facebook-feed, maar ook wanneer ik op een link klik om een webpagina te openen. Dankzij Brave krijg ik dan ook niet telkens een vervelende cookie-pop-up te zien, want Brave neemt het cookie-gedoe automatisch van me over: enkel de noodzakelijke cookies worden automatisch geaccepteerd, al de rest wordt automatisch geblokkeerd. De overstap naar Brave heb ik een tijdje geleden al gemaakt, en ik heb het mij nog geen seconde beklaagd!

Tot slot nog iets waar je rekening mee moet houden als je besluit om FB Purity te gebruiken: de maker van deze extensie doet zijn uiterste best om de extensie up-to-date te houden, maar Facebook heeft de vervelende gewoonte om af en toe kleine of grote aanpassingen te doen aan zijn platform (al of niet zichtbaar). Daardoor kan het dus gebeuren dat een bepaalde instelling van FB Purity ineens niet meer werkt. Geen nood echter, de maker van FB Purity zoekt dan zo snel mogelijk uit wat er aan de hand is en past de extensie aan, zodat alles binnen de kortste keren weer werkt zoals het hoort. Maar het is een voortdurend kat-en-muisspel: Facebook houdt er natuurlijk niet van dat gebruikers via browserextensies advertenties of gesponsorde posts proberen te verbergen en probeert steeds weer nieuwe manieren uit om ze tóch te laten verschijnen, ook al heb je ze geblokkeerd...

Wil je ook een Facebook-ervaring zonder (of in elk geval met heel wat minder) ergernissen? Dan weet je wat je te doen staat: op je laptop kan je de FB Purity-browserextensie installeren, en op je smartphone kan je voortaan Facebook openen met je mobiele browser (bij voorkeur Brave). Als je wil, kan je de Facebook-app voorlopig nog even laten staan, en als de nieuwe manier van werken je bevalt, dan kan je de app verwijderen. Je krijgt er dan ook nog wat extra opslagruimte bij (voor foto’s, video’s of andere apps).

brave.com
www.fbpurity.com

Europese software-alternatieven

Op 9 juni lanceert de Europese Unie Euro-Office, een kantoorsoftwarepakket dat als voornaamste doel heeft om na verloop van tijd volledige onafhankelijkheid van Microsoft Office te bereiken op computersystemen van de overheid. De EU streeft naar digitale soevereiniteit: ze wil onafhankelijk worden van de Amerikaanse softwarepaketten die nu door heel wat overheidsinstanties gebruikt worden. Net als Microsoft 365 is Euro-Office groupware, wat betekent dat de software niet enkel ontworpen is voor individuele gebruikers, maar gericht is op samenwerking in een groep van gebruikers. Net als bij MS 365 zal je dus met meerdere collega’s op hetzelfde moment aan eenzelfde document kunnen werken. Op die manier moet Euro-Office een waardige vervanger worden van Microsoft 365.

Vooralsnog werkt Euro-Office uitsluitend in de cloud en zijn er bij de lancering nog geen desktoptoepassingen. Je gebruikt de toepassingen dus via een webbrowser, net als bij Google Docs. Ook bij MS 365 kan je de toepassingen overigens gewoon in je webbrowser draaien. Na de introductie van de cloudtoepassingen zal naarstig verder gewerkt worden aan mobiele en desktoptoepassingen, net als bij MS 365.

De makers zijn niet vanaf nul gestart. Euro-Office is een fork van OnlyOffice (initieel gereleaset in 2009). Zo’n fork ontstaat als een kopie van andere software, die dan aangepast en verder doorontwikkeld wordt. Dat kan zomaar doordat het gaat om openbronsoftware, die vrij beschikbaar is en vrij gekopieerd en aangepast mag worden. Ook dat is een extra troef: in tegenstelling tot een gesloten, commercieel systeem als Microsoft Office kan iedereen met de broncode van openbronsoftware aan de slag en kan je dus ook precies uitzoeken hoe het allemaal in elkaar zit.

Allemaal goed en wel, hoor ik je denken, maar wat moeten we dan aanvangen met de massa’s Word- en Excelbestanden die we nu gebruiken? Worden die dan onbruikbaar wanneer we straks overschakelen van MS 365 naar Euro-Office? Neen, gelukkig niet. Euro-Office streeft naar een zo groot mogelijke compatibiliteit met de bestandsformaten die door Microsoft gebruikt worden. Euro-Office-gebruikers zullen probleemloos kunnen werken met bestandsformaten als docx (Word), xlsx (Excel), pptx (Powerpoint), pdf, odt, ods, odp, txt en heel wat andere formaten.

Microsoft 365 zelf mag dan wel gesloten, commerciële software zijn, dat geldt (gelukkig) niet voor de bestandsformaten die gebruikt worden: bestandsformaten als docx, xlsx en pptx maken deel uit van OOXML (Office Open XML), een open bestandsformaat voor office-documenten, gestandaardiseerd door internationale organisaties als Ecma en ISO/IEC. De computergeeks en softwarehackers onder ons zullen ongetwijfeld weten dat bijvoorbeeld een docx-bestand in feite een zip-archief is, waarin de tekst en de stijlen van het Word-document vervat zitten in de vorm van xml-bestanden, samen met eventuele afbeeldingen en andere informatie. Probeer het maar eens: je kan een docx-bestand gewoon openen met bijvoorbeeld 7‑Zip om te kijken wat er allemaal in verstopt zit. De makers van Euro-Office streven naar volledige compatibiliteit met Word-, Excel- en Powerpoint-documenten en willen de overstap zo soepel mogelijk laten verlopen.

Ik heb Euro-Office natuurlijk nog niet kunnen uitproberen, maar ik maak wel al jarenlang gebruik van een ander alternatief kantoorsoftwarepakket: LibreOffice. Ook LibreOffice (een fork van OpenOffice) ondersteunt de hierboven genoemde bestandsformaten.

Sinds 4 juni gebruikt de EU ook niet langer Google als default zoekmachine, maar Qwant, een Franse zoekmachine. Net als DuckDuckGo, de zoekmachine die ik sinds kort gebruik, volgt Qwant geen gebruikers en verzamelt en verkoopt het geen persoonlijke gegevens. Qwant is nu voor de overheidsinstanties van de EU de default, maar gebruikers kunnen uiteraard nog altijd Google of een andere zoekmachine gebruiken als ze dat willen.

De uitrol van Euro-Office is een belangrijke volgende stap in iets wat al langer aan de gang is: heel wat bedrijven en overheden, en in mindere mate ook individuele gebruikers, ruilen Amerikaanse software steeds vaker in voor Europese alternatieven. Op de website European Alternatives vind je tal van links naar Europese alternatieven voor heel wat populaire services, tools, apps en providers. Het loont beslist de moeite om daar eens een kijkje te nemen.

De beschikbaarheid van goede, volwaardige Europese alternatieven biedt meerdere voordelen: om te beginnen is er de al eerder genoemde digitale soevereiniteit, waardoor we in Europa niet langer afhankelijk zijn van Amerikaanse systemen. Daarin speelt niet alleen de geopolitieke context een rol maar ook de dominantie van een beperkt aantal grote spelers buiten de EU. Er is ook de veel betere bescherming door de Europese privacywetgeving. Data die op servers in Europa worden bewaard, zijn sowieso beter beschermd dan data die naar Amerikaanse cloudomgevingen stromen. Ten slotte is er natuurlijk nog een financieel aspect: waarom zou je nog dure, commerciële licenties betalen als je evengoed gebruik kan maken van gratis openbronsoftware waarmee je net hetzelfde kan doen? Zowel bedrijven, overheden als individuele gebruikers kunnen hier flink mee besparen! Als Euro-Office eenmaal breed uitgerold en ingeburgerd is, zal hopelijk ook het onderwijs snel volgen en niet langer van de leerlingen en studenten eisen dat ze de Microsoft-producten blijven gebruiken.

Enkele recente koppen uit het nieuws:

• European Parliament switches default search engine from Google to Qwant
• EU outlines cloud sovereignty plan that could affect Amazon, Microsoft, and Google
• Industry initiative launches Euro-Office as true sovereign office suite
• “Euro-Office” angekündigt: Europäische Alternative zu Microsoft Office kommt
• We zijn te afhankelijk van Amerikaanse software: Dit zijn Europese alternatieven
• Deens Ministerie van Digitalisering maakt overstap naar Linux en LibreOffice
• Heijnen: overstap Belastingdienst naar M365 maakt overheid afhankelijker van VS
• Universiteiten onderzoeken Europese alternatieven voor Microsoft en Google
• Deens ministerie van Digitalisering wil gebruik Microsoft uitfaseren
• Internationaal Strafhof neemt afscheid van Microsoft 365
• Radboud Universiteit: minder afhankelijk van grote techbedrijven
• Universiteiten onderzoeken Europese alternatieven voor Microsoft en Google
• Duitsland kiest voor Franse software voor inlichtingendienst boven Amerikaanse Palantir

Als je even googelt, vind je er vast nog meer. Het werkwoord ‘googelen’ is overigens al enige tijd opgenomen in de officiële Woordenlijst Nederlandse Taal. Het betekent simpelweg ‘iets opzoeken op het internet’, dus dat moet niet noodzakelijk met de zoekmachine van Google gebeuren. Je kan dus evengoed de AI-vrije zoekmachine van DuckDuckGo gebruiken, bijvoorbeeld, of een Europese zoekmachine als Qwant of SwissCows.

european-alternatives.eu
github.com/Euro-Office
www.qwant.com

Back-up in de cloud: bye-bye US West, hello Amsterdam!

Na mijn overstap van Gmail naar Proton Mail, kort daarna van Chrome naar Brave en onlangs nog van Google naar DuckDuckGo is het hoog tijd om mijn back-ups in de cloud te migreren van Amerikaanse naar Europese servers. Dat is wat meer werk, maar ik heb het ervoor over.

Voor mijn cloudback-ups maak ik al sinds 2016 naar volle tevredenheid gebruik van Backblaze. Werkt prima, maar Backblaze is gevestigd in Californië, en mijn data worden opgeslagen in een data center ergens in het westen van de Verenigde Staten (Backblaze vermeldt geen stad, maar wel een regio: US West). Ondertussen heeft Backblaze ook een data center in Europa geopend, namelijk in Amsterdam. Bij de aanmaak van een nieuw account kan je er nu voor kiezen om je data in Europa op te slaan, maar voor bestaande accounts kan dat niet zomaar gewijzigd worden.

De oplossing: ik heb gewoon een nieuw account gemaakt en daarbij gekozen voor opslag in Europa. Mijn oud account vervalt eind deze maand, en dan zeg ik het gewoon op. Ondertussen krijg ik op mijn nieuw account een maand gratis, dus ik heb geen extra kosten. Eenmaal mijn data op een Europese server staan, worden ze beschermd door de Europese privacywetgeving, ook al is Backblaze een Amerikaans bedrijf. Een datacenter dichterbij heeft nog meer voordelen: het garandeert immers meer bandbreedte en een hogere overdrachtssnelheid.

Ik heb niet overwogen om van cloudback-upservice veranderen, want Backblaze biedt een behoorlijk goede deal, die je niet makkelijk ergens anders zal vinden: voor een zeer schappelijk en vast bedrag krijg ik er namelijk onbeperkte opslagruimte voor back-ups, terwijl de opslagruimte bij andere diensten vaak beperkt is tot 1 of hooguit enkele terabytes. Als je meer ruimte nodig hebt, betaal je elders sowieso een hogere prijs. Momenteel heb ik al bijna 4 TB aan data geback-upt in de cloud, en dat zal alleen maar méér worden. Die data moeten nu allemaal opnieuw geüpload worden naar mijn nieuwe account, en dat kan enige tijd duren. Het gebeurt allemaal in de achtergrond, terwijl ik mijn computer normaal verder kan gebruiken zonder noemenswaardig prestatieverlies (dankzij de geheugenuitbreiding van enkele weken geleden).

En ja, een back-up in de cloud is echt geen overbodige luxe. Ik heb heel wat bestanden die ik absoluut niet kwijt wil raken, waaronder niet alleen tekst en data, maar ook een grote verzameling foto’s en video’s, en zelf geschreven software. Een cloudback-up biedt me de nodige gemoedsrust en beschermt me tegen allerlei incidenten die mijn laptop en mijn fysieke back-upmedia zouden kunnen treffen.

Backblaze blijft natuurlijk wel een Amerikaans bedrijf, dat onderhevig is aan de US Cloud Act. Daardoor kan het verplicht worden om toegang te bieden aan de Amerikaanse autoriteiten wanneer die daarom zouden vragen. Maar ik heb voor mijn back-ups gebruikgemaakt van de mogelijkheid om met een eigen encryptiesleutel (private encryption key) te werken. Zonder die encryptiesleutel, die alleen gekend is door mij en die niet bewaard wordt op de servers van Backblaze, kunnen mijn data niet gelezen worden. Zero-access-versleuteling dus, net zoals bij Proton Mail. Dat betekent dat zelfs werknemers van Backblaze zich geen toegang kunnen verschaffen tot mijn data, als ze dat al zouden willen (of wanneer ze daartoe door de Amerikaanse overheid verplicht zouden worden). Ook in het onwaarschijnlijke geval dat Backblaze gehackt zou worden, kunnen de hackers niets met de versleutelde bestanden aanvangen. Ik ga er daarom van uit dat mijn data bij Backblaze behoorlijk veilig zijn, dus na de migratie naar een server aan deze kant van de oceaan kan ik helemaal op twee oren slapen.

N.B.: een back-up in de cloud is maar één element van een goede back-upstrategie. Daarnaast maak ik uiteraard ook regelmatig back-ups op meerdere externe schijfstations. O ja, Backblaze biedt ook een uitgebreide versiehistoriek: standaard 30 dagen, maar gratis uitbreidbaar tot een jaar. Zo kan je altijd weer terugvallen op een eerdere versie wanneer je per ongeluk een bestand verwijderd of om zeep geholpen hebt.

Als je ook Backblaze wil gebruiken voor je online back-ups, gebruik dan onderstaande verwijzingslink. Als je via die link een account aanmaakt, krijgen zowel jij als ik een extra maandje gratis (meer info).

secure.backblaze.com/r/03nhch

Bye-bye Google, hello DuckDuckGo!

We gaan verder met de reeks Bye-Bye, hello! Na mijn verandering van e-mailprovider en van webbrowser gebruik ik voortaan ook een andere zoekmachine.

Het moet zowat tien jaar geleden zijn dat mijn computersavvy collega en certified ethical hacker Alvin me al kennis liet maken met DuckDuckGo. Ik heb de zoekmachine toen even uitgeprobeerd, maar zag op dat moment niet direct een reden om mijn vertrouwde Google op te geven. Bovendien vond ik DuckDuckGo’s logo er eigenlijk niet bepaald professioneel uitzien.

Het logo ziet er nog altijd wat mal uit, maar laat je daardoor niet misleiden. Looks can be deceiving. DuckDuckGo is een prima zoekmachine, die qua prestaties niet moet onderdoen voor concurrenten als Google en Bing.

DuckDuckGo is nog altijd niet erg populair, en dat is geheel ten onrechte. Uit de statistieken op StatCounter Global Stats blijkt dat in april 2026 slechts 0,71% van de gebruikers wereldwijd de zoekmachine gebruikten, tegenover 90,02% voor Google en 5,14% voor Bing. De andere zoekmachines zijn samen goed voor de resterende 4,13%. In België en de rest van Europa is het aandeel van DuckDuckGo iets groter, maar nog altijd kleiner dan 1%.

Zoekmachines april 2026
	DuckDuckGo	Google	Bing	overige	totaal
wereldwijd	0,71%	90,02%	5,14%	4,13%	100%
Europa	0,89%	87,50%	5,60%	6,01%	100%
België	0,87%	88,18%	8,00%	2,95%	100%

Maar het overwicht van Google begint toch stilaan wat te slinken. In mei 2026 verscheen volgend artikel in mijn social media feeds: DuckDuckGo is growing thanks to Google users frustrated by AI features. Inderdaad: DuckDuckGo zou wel eens kunnen profiteren van het feit dat heel wat Google-gebruikers gefrustreerd raken door de AI-functies. Wanneer je tegenwoordig een simpele zoekactie uitvoert met de zoekmachines van Google of Bing, krijg je ongevraagd bovenaan de pagina steevast een AI-samenvatting, en Google heeft net aangekondigd in de toekomst nog meer AI te gaan gebruiken. Bij DuckDuckGo staat dat standaard uit (maar je kan wel AI gebruiken als je dat wil). Bij Google heb je geen keus: Google gebruikt steeds meer AI, of je dat nu wil of niet.

In de loop van mei, na het grote I/O-event waar Google een hele reeks nieuwe AI-functies in zijn zoekmachine introduceerde, volgde ineens een grote toename van gebruikers die de DuckDuckGo-app installeerden op hun mobiele apparaat. DuckDuckGo heeft immers heel wat troeven die privacybewuste gebruikers kunnen afsnoepen van zoekgigant Google. Om te beginnen slaat DuckDuckGo geen IP-adressen of andere informatie over de gebruikers op, die verkocht zouden kunnen worden aan adverteerders. DuckDuckGo gebruikt geen tracking of profielvorming: er worden geen langdurige gebruikersprofielen opgebouwd en DuckDuckGo volgt je niet over sites heen. Google doet dat allemaal wel en verzamelt uitgebreide gebruikersdata om gepersonaliseerde profielen en advertenties te maken.

Je zoekopdrachten blijven met DuckDuckGo volledig anoniem. Je krijgt daardoor neutrale zoekresultaten, terwijl Google de zoekresultaten aanpast op basis van je eerdere zoekgedrag, iets wat je lang niet altijd wil! Om DuckDuckGo te gebruiken, moet je geen account aanmaken. DuckDuckGo laat net als andere zoekmachines wel advertenties zien, maar die zijn gebaseerd op wat je aan het zoeken bent en zijn dus relevanter. DuckDuckGo heeft ondertussen een sterke reputatie opgebouwd als de zoekmachine die je privacy respecteert: het volgt je niet, slaat je zoekgeschiedenis niet op en maakt geen advertentieprofielen aan. De zoekmachine gebruikt dan ook niet voor niets slogans als Privacy, simplified en The search engine that doesn’t track you.

DuckDuckGo heeft ondertussen ook een eigen webbrowser, maar ik blijf vooralsnog Brave gebruiken. Het privacy-niveau van beide browsers is vergelijkbaar. Ik gebruik Brave nu al een week of drie, en daar ik ben nog altijd heel enthousiast over. Ik verkies overigens toch wel een Chromium-based browser, en dat is DuckDuckGo’s webbrowser niet – hun browser gebruikt de WebKit-rendering engine van Apple, die ook door Safari wordt gebruikt. Nieuwe webstandaarden worden daardoor vaak later en soms slechts gedeeltelijk geïmplementeerd.

Als je net als ik voortaan ook de zoekmachine van DuckDuckGo wil gebruiken, dan kan je in je browserinstellingen de standaard zoekmachine wijzigen. Dat gaat als volgt:

• In Brave: ga naar Instellingen > Zoekmachine en kies DuckDuckGo als standaard zoekmachine. Je kan aparte zoekmachines instellen voor normale browservensters en privévensters.
• In Chrome: ga naar Instellingen > Zoekmachine en kies DuckDuckGo als standaard zoekmachine.
• In Firefox: ga naar Instellingen > Zoeken en kies DuckDuckGo als standaard zoekmachine.
• In Edge; ga naar Instellingen > Privacy, zoeken en services > Zoeken en verbonden ervaringen > Adresbalk en zoeken en kies DuckDuckGo als standaard zoekmachine. Waarom Edge dit zo omslachtig maakt? Omdat Microsoft liever heeft dat je Bing blijft gebruiken, natuurlijk!

Wijzig je zoekmachine zowel op je laptop of desktop als op je mobiele apparaten. Je bent dus niet verplicht om de webbrowser van DuckDuckGo te installeren, je kan gewoon je favoriete browser(s) houden en de standaard zoekmachine wijzigen. Bevalt het je niet? Dan kan je eenvoudig weer terug.

Wil je voorlopig nog even je vertrouwde zoekmachine blijven gebruiken en wil je DuckDuckGo alleen maar even uitproberen? Surf dan naar duckduckgo.com en gebruik de zoekbalk. Of gebruik noai.duckduckgo.com voor een volledig AI-vrije zoekervaring, waarbij door AI gegenereerde afbeeldingen uit de zoekresultaten verwijderd worden.

Heb je DuckDuckGo ingesteld als standaard zoekmachine en vind je toch niet wat je zoekt? Dan is er natuurlijk niets dat je belet om nog even naar de website van Google te gaan en daar je zoekopdracht in te typen. Wil je niet dat Google je zoekopdracht onthoudt, gebruik dan een privévenster (incognitovenster).

duckduckgo.com
noai.duckduckgo.com
gs.statcounter.com

Leestip: DuckDuckGo is growing thanks to Google users frustrated by AI features

Leestip: DuckDuckGo installs spike as Google moves to replace search with AI

Bye-bye Edge en Chrome, hello Brave!

Ik ben weer eens veranderd van webbrowser. Je mag dan wel jarenlang je zelfde favoriete webbrowser gebruiken, af en toe moet je durven veranderen. Zeker als er iets beters is, en als de overgang ook nog eens vlekkeloos verloopt. Ik ben ooit begonnen met Netscape Navigator, zo oud ben ik al. Alleen wie er van bij het prille begin bij was op het world wide web, heeft daar nog vage herinneringen aan.

Daarna kwam Internet Explorer, een ware nachtmerrie voor websitebouwers, en dan heb ik een tijdlang Firefox gebruikt. Dan Chrome, en daarna Chrome voor thuisgebruik en Edge op mijn werklaptop. Ik ben Edge maar beginnen gebruiken vanaf het moment dat Edge Chromium-based werd. Eerdere versies van Edge waren niet veel waard, maar Chromium-Edge werkte even vlotjes als Chrome en vrat minder RAM-geheugen.

Sinds enkele dagen gebruik ik Brave, een opensource-webbrowser, net als Chrome en Edge gebaseerd op Chromium. Het grote verschil is dat Brave automatisch trackers en advertenties blokkeert, waarmee er een grote focus op privacy ligt. Daarmee moet surfen op het web weer werkbaar en zelfs leuk worden. Als je mijn eerdere blogposts hebt gelezen, dan weet je dat ik privacy op het web belangrijk vind, en bovendien heb ik een hekel aan advertenties.

Wat is Chromium precies, vraag je je misschien af. Is dat hetzelfde als Chrome? Neen, Chromium is een opensourceproject dat het hart van de broncode vormt voor zowel Chrome, Edge, Brave en andere webbrowsers. Het belangrijkste onderdeel is de rendering engine, die ervoor zorgt dat HTML-pagina’s correct weergegeven worden, rekening houdend met CSS, Javascript en andere webstandaarden. Met al die browsers kan je er dus op rekenen dat alle webpagina’s op je scherm worden weergegeven zoals de makers ze bedoeld hebben.

Maar alles wat daar omheen gebeurt, kan verschillen van browser tot browser: de vormgeving en de opbouw van werkbalken, menu’s en dialoogvensters, het wachtwoordbeheer, default instellingen, etc. Daarnaast zijn er ook nog webbrowsers die niet op Chromium gebaseerd zijn, waarvan Firefox wellicht de populairste is.

Overstappen van Edge of Chrome naar Brave is echt een fluitje van een cent. Brave neemt gewoon alle opgeslagen wachtwoorden, favorieten en zelfs de geïnstalleerde browserextensies automatisch over van je oude browser, waarna je in Brave verder werkt alsof je nooit iets anders hebt gebruikt. Maar vanaf dat moment treden de shields van Brave in werking, die ervoor zorgen dat storende advertenties en privacy schendende trackers standaard geblokkeerd worden. Dat zorgt ongetwijfeld voor een betere surf-ervaring. Ik heb Brave nu zowel op mijn laptop als op mijn smartphone ingesteld als mijn standaard webbrowser, en ik denk niet dat ik me dat ga beklagen!

Edge kwam onlangs nog in een bijzonder slecht daglicht te staan toen uitlekte dat Edge al je opgeslagen wachtwoorden gewoon als plain text (dus niet geëncrypteerd, maar gewoon leesbaar) in het geheugen van de computer laadt. Dat kan een probleem vormen wanneer kwaadaardige software zich toegang weet te verschaffen tot dat deel van het werkgeheugen. Microsoft maakte het nog erger toen het in een reactie beweerde dat dat gedrag geen bug was, maar by design. Dat incident heeft hen ongetwijfeld heel wat privacybewuste gebruikers gekost.

Die privacybewuste gebruikers lopen steeds vaker weg van mainstream software en gaan op zoek naar veiliger alternatieven. Daarom heb ik vorige maand nog de overstap gemaakt van Gmail naar Proton Mail, en deze switch naar Brave is beslist niet de laatste in het rijtje...

Bye-bye Gmail, hello Proton Mail!

In een eerder bericht schreef ik al dat ik mijn e-mailberichten weg wou halen van Amerikaanse servers, en dat ik daarom overwoog om over te stappen naar Proton Mail, een Zwitserse e-mailprovider met bijzonder sterke garanties voor beveiliging en privacy. Inmiddels heb ik de knoop doorgehakt en heb ik de overstap gemaakt.

Een kleine opfrisser: Proton Mail maakt gebruik van end-to-end- en zero-access-versleuteling, wat betekent dat zelfs de medewerkers van Proton de inhoud van de berichten niet kunnen lezen, in tegenstelling tot Gmail en Outlook! Doordat Proton in Zwitserland gevestigd is, zijn de data op hun servers beschermd door een van ’s werelds strengste privacywetten.

Ik gebruik nu dus een gloednieuw @protonmail.com-adres. Mijn hele mailarchief bij Gmail, dat ik natuurlijk niet kwijt wou raken, heb ik ik overgeheveld naar Proton via een handige tool die easy switch heet, en waarmee de overdracht moeiteloos verliep. Dus geen gedoe met exporteren en weer importeren, maar gewoon met één druk op de knop. Proton neemt alle labels van Gmail keurig over, dus dat was handig. Wanneer de hele operatie was afgerond, heb al mijn Gmail-berichten verwijderd en heb ik bij de Gmail-instellingen gevraagd om alle binnenkomende mail voortaan door te sturen naar Proton (en daarna meteen van Gmail te verwijderen).

Gmail doet netjes wat ik gevraagd heb, maar één ding moet ik toch in het oog houden. Wanneer Gmail mijn binnenkomende mails doorstuurt, worden de e-mailberichten daarna niet meteen uit Gmail verwijderd, maar worden ze in de Gmail-prullenbak geplaatst. Daar blijven ze nog 30 dagen sudderen tot ze uiteindelijk automatisch definitief verwijderd worden. Gmail heeft zo te zien geen ingebouwde mogelijkheid om berichten automatisch te verwijderen zonder via de prullenbak te gaan, maar dat heb ik snel opgelost door een Python-scriptje te schrijven dat de prullenbak dagelijks leeg maakt. Met de Gmail API krijg je zoiets zonder veel moeite voor elkaar.

Uiteindelijk zal het aantal doorgestuurde mails steeds kleiner worden, want via mijn e-mailhandtekening vraag ik nu aan al mijn correspondenten om voortaan mijn nieuwe Proton Mail-adres te gebruiken, en in alle accounts die ik ooit met mijn Gmail-adres heb aangemaakt, pas ik mijn e-mailadres aan naar Proton. Meteen een gelegenheid om eens grote schoonmaak te houden in de vele nieuwsbriefabonnementen, waarvan er ongetwijfeld een aantal opgezegd mogen worden.

Op een dag in de hopelijk niet zo verre toekomst zal ik dus helemaal Gmail-vrij zijn. Ook mijn Telenet-mail wordt voortaan automatisch doorgestuurd (en er blijft geen kopie achter in mijn Telenet-mailbox, ook niet in de prullenbak), en ook mijn Google-agenda heb ik via easy switch overgeheveld naar Proton.

Als je net als ik ook Proton Mail wil gebruiken en daarbij kiest voor een betaald account zoals Mail Plus, gebruik dan onderstaande link wanneer je je account aanmaakt. Om te beginnen krijg je dan helemaal gratis een proefperiode van twee weken, en als je daarna besluit je account te houden, krijgen zowel jij als ik ook nog eens 20 dollar korting (meer info).

pr.tn/ref/D6MHWBGG

Ik heb nog meer migratieplannen: het volgende dat ik van Amerika naar Europa wil verhuizen, zijn mijn cloudback-ups. Daarover later meer...

proton.me/nl/easyswitch
developers.google.com/workspace/gmail/api/guides

Tijd voor een nieuw e-mailadres?

Zoals je in deze eerdere blogpost al kon lezen, ben ik eind 2024 van X, het voormalige Twitter, samen met heel wat andere ontevreden gebruikers overgestapt naar Bluesky.

Nu acht ik de tijd rijp voor een nog grotere overstap: voor mijn e-mail wil ik van Gmail (van Google) liefst overstappen naar Proton Mail. Gebeurde de uitstap uit Twitter nog voornamelijk uit onvrede met zorgwekkende veranderingen sedert de overname door Elon Musk, deze nieuwe overstap is veeleer gemotiveerd door privacybezwaren. Ik wil mijn data weg van Amerikaanse servers en vertrouw ze liever toe aan servers in Europa, waar ze beter beschermd zijn.

Ja, ik weet het, deze blogdienst is ook van een Amerikaans bedrijf (Google alweer), maar voorlopig blog ik hier nog even verder, al kan dat in de toekomst natuurlijk veranderen. Alle banden met Google en Microsoft doorknippen is als Android- en Windows-gebruiker wellicht niet haalbaar, maar één ding kan ik alvast bij hen weghalen: mijn e-mails.

Voor veilige e-mail is er nu immers een prima Europees alternatief: Proton Mail. De dienst maakt gebruik van end-to-end- en zero-access-versleuteling, wat betekent dat zelfs de medewerkers van Proton de inhoud van de berichten niet kunnen lezen, in tegenstelling tot Gmail en Outlook! Proton is gevestigd in Zwitserland, buiten de jurisdictie van zowel de VS als de EU. E‑mailencryptie bestaat al langer (via PGP), maar was voor gewone gebruikers eigenlijk te ingewikkeld om te gebruiken. Met Proton Mail is dat allemaal netjes geïntegreerd in het systeem, zodat de gebruiker er helemaal niets voor hoeft te doen. Werken met Proton Mail is even simpel als mails versturen en ontvangen met andere e-mailsoftware.

Dat Proton een Zwitsers bedrijf is en de Proton-servers in Zwitserland staan, betekent dat de data op die servers beschermd zijn door een van ’s werelds strengste privacywetten. Dit in schril contrast tot Google en Microsoft. De Amerikaanse overheid kan die bedrijven zomaar verplichten om je data met hen te delen, en de Verenigde Staten zijn ook betrokken bij meerdere overeenkomsten voor het delen van inlichtingen met andere landen. Ook al ben je geen crimineel en heb je niets te verbergen, je data zijn in Zwitserland ongetwijfeld een heel stuk beter beschermd dan in de USA!

Meer en meer gebruikers die hun privacy ernstig nemen (of zich ergeren aan de advertenties die Gmail ongevraagd in je mailbox laat zien), schakelen over op alternatieven als Proton Mail. Volgens hun eigen cijfers heeft de dienst wereldwijd al meer dan 100 miljoen gebruikers, wat nog erg weinig is als je het vergelijkt met de zowat 2 miljard gebruikers van Gmail. Ter vergelijking: Outlook heeft er ongeveer 400 miljoen (vooral zakelijke gebruikers). Maar heel veel mensen zijn wat lui of houden niet van verandering – of ze weten gewoon nog niet dat Proton Mail bestaat –, en blijven daardoor gewoon zitten bij Gmail of Outlook.

Ik geef toe dat het wel wat inspanning vergt om over te schakelen, al valt dat al bij al wel mee. Ik heb massa’s accounts op andere websites, waarvoor ik mijn Gmail-adres of mijn Telenet-adres heb gebruikt. Ik ga dat in al die accounts wijzigen naar mijn nieuwe Proton-adres, en ik moet natuurlijk ook al mijn correspondenten op de hoogte brengen van mijn adreswijziging. Na de overstap zullen alle nieuwe e-mails vanaf mijn Proton-adres verstuurd worden, en daar zullen mijn correspondenten aan moeten wennen.

Maar natuurlijk kan ik Gmail niet helemáál opgeven. Ik wil immers geen belangrijke mails missen! Ik blijf mijn Gmail-account dus houden en zal ervoor zorgen dat alle berichten die nog in mijn Gmail-inbox terechtkomen, meteen doorgestuurd worden naar mijn Proton-inbox. Voor de rest maak ik mijn mailbox bij Gmail helemaal leeg. Mijn hele mail-archief dat nu op Gmail staat, haal ik daar weg! Uiteraard download ik daar eerst een kopie van, via Google Takeout.

Hieronder deel ik graag een TED-talk uit 2015 van Andy Yen, die Proton samen met enkele andere CERN-wetenschappers oprichtte, waarin hij een vroege versie van Proton Mail aan het publiek voorstelt (zoals velen van jullie wellicht weten, stond CERN ook aan de wieg van het World Wide Web!):

Proton Mail is overigens helemaal gratis én reclamevrij te gebruiken. Met een gratis account krijg je één mailbox met agenda, met 1 GB opslagruimte voor mails, bijlagen en andere documenten. Heb je meer nodig, dan kan je kiezen uit meerdere betaalde abonnementen. Proton biedt overigens ook nog andere diensten aan, zoals cloudopslag, VPN, wachtwoordmanager, een tekstverwerker (waarmee je ook Word-documenten kan openen en opslaan) en een rekenbladtoepassing (waarmee je Excel-documenten kan openen en opslaan), ook met een gratis account! Maar die moet ik nog allemaal eens grondig uitproberen.

Ook overheden worden zich meer en meer bewust van hun (te) grote afhankelijkheid van Amerikaanse systemen. In België wordt door bedrijven en overheden momenteel nog volop gebruikgemaakt van Microsoft 365, maar dat zou wel eens kunnen gaan veranderen. In Denemarken hebben ze er alvast niet al te lang over moeten nadenken. Het Deense ministerie van Digitale Zaken heeft in 2025 Microsoft Office ingeruild voor LibreOffice, een openbron-officesuite die ik persoonlijk al jaren gebruik. Met LibreOffice kan je overigens zonder al te veel problemen Word- en Excelbestanden lezen en schrijven, wat de overstap aanzienlijk vergemakkelijkt. LibreOffice wordt beheerd door The Document Foundation, een non-profitorganisatie die gevestigd is op Europese bodem, in Duitsland.

Europa dringt nu overigens ook aan om Europese alternatieven te ontwikkelen voor Amerikaanse betalingssystemen als Visa en Mastercard. Ik zie dat uiteindelijk wel gebeuren, maar het zal nog wel even op zich laten wachten. Maar dat het geen kwaad kan om ons minder afhankelijk te maken van Amerika, kan moeilijk nog betwist worden!

Voor alle duidelijkheid: ik ben nog niet definitief overgestapt, ik ben het wel ernstig aan het overwegen en onderzoek momenteel de voor- en nadelen. Van de voordelen ben ik alvast overtuigd. De gratis versie van Proton heeft helaas enkele beperkingen, waardoor de extra’s die je met een betaald plan krijgt wel erg verleidelijk worden.

De prijs van een Mail Plus-plan valt overigens erg mee. In ruil krijg je een reclamevrije, super goed beveiligde inbox, 15 GB opslag, en wat extra adressen en aliassen. Met het iets duurdere Proton Unlimited-plan krijg je maar liefst 500 GB opslag, nog meer adressen en aliassen, toegang tot een snelle VPN (veel sneller en met keuze uit veel meer landen dan de VPN die je met een gratis account krijgt), versleutelde cloudopslag, geavanceerde accountbescherming, en meer. Mocht ik naar dat plan overschakelen, dan kan mijn Nord VPN-abonnement ook meteen op de schop.

proton.me/mail
proton.me/mail/proton-mail-vs-gmail
takeout.google.com