Met de nachttrein naar Wenen!

Sinds 20 januari kun je vanuit België weer met de nachttrein naar Wenen. Vroeger heb ik zelf meermaals met de nachttrein gespoord. Ik maakte voor het eerst kennis met deze manier van reizen toen we in het zesde leerjaar op sneeuwklas trokken naar Zwitserland. Ik vond het daar zo leuk, dat ik mijn ouders heb overgehaald om in de jaren die volgden enkele keren samen naar Zwitserland op vakantie te gaan, met de nachttrein natuurlijk. Later ben ik dan een aantal keer met de Oostende-Wien Express naar Wenen gereisd, voor de internationale jeugdwedstrijd machineschrijven die daar elk jaar werd gehouden.

Het reizen met de nachttrein beviel me wel. De slogan van de spoorwegen was toen: ‘Een nachtje sporen... duizend kilometer op twee oren!’ En gelijk hadden ze. ’s Nachts reizen heeft het grote voordeel dat je een dag wint! En je spaart een hotelovernachting uit, want voor de prijs van een treinticket krijg je niet enkel het vervoer, maar ook een overnachting met ontbijt aangeboden.

Ik vond het erg jammer toen de nachttrein eind 2003 werd afgeschaft. In Europa waren er wel nog nachttreinen, maar niet meer vanuit België, helaas.

Deels uit nostalgie hebben we enkele jaren geleden tóch nog eens met de nachttrein gereisd, zij het dan enkele reis. In de zomer van 2015 was ik met mijn gezin voor een congres in de Hongaarse hoofdstad Boedapest. We zochten naar een mogelijkheid om onze congrestrip te combineren met enkele dagen in Wenen. We zijn met het vliegtuig naar Boedapest gevlogen en hebben na het congres de terugreis per spoor afgelegd.

In Boedapest namen we de trein naar Wenen, een rit van drieënhalf uur met een comfortabele Oostenrijkse Rail Jet met wifi aan boord. Na enkele verkwikkende dagen in de Oostenrijkse hoofdstad namen we vanuit Wenen de nachttrein naar Keulen. Daar kwamen we ’s ochtends aan en hebben er nog een hele dag van de stad en van het mooie weer genoten, om dan ’s avonds met de hogesnelheidstrein naar Brussel te reizen en tenslotte met een ‘gewone’ IC-trein de laatste etappe naar huis af te leggen. Wat een avontuur was dat!

De reis per nachttrein biedt tegenwoordig heel wat meer comfort dan vroeger. Voor wie het goedkoop wil houden, zijn er weliswaar nog altijd zitplaatsen en slaapcoupés die je met zes personen moet delen, maar je kunt ook kiezen voor meer comfort in een ligwagen met coupés voor vier of twee personen, een comfortabele slaapwagen met een volwaardig bed voor één, twee of drie personen per coupé, of zelfs voor een luxe-coupé met douche en toilet. Uiteraard is er ook gedacht aan stopcontacten om je smartphone, tablet of laptop op te laden.

Sinds 20 januari kun je twee keer per week, op maandag en donderdag, vanuit Brussel naar Wenen. Een maand na de herinvoering van de nachttrein spreekt de ÖBB (Österreichische Bundesbahnen) van een groot succes, waardoor de frequentie later dit jaar van twee- naar driemaal per week zal worden opgetrokken. Voorlopig gebeurt de reis nog met ietwat oudere wagons, maar over afzienbare tijd worden de treinstellen vernieuwd.

In vergelijking met het vliegtuig ben je lang onderweg – zo’n 14 uur, enkele lange nachtelijke stops inbegrepen –, maar er zijn natuurlijk ook voordelen. Om te beginnen geen luchthavenstress, en je moet je geen zorgen maken over luchthaventransfers: met de nachttrein vertrek en arriveer je immers midden in de stad! Bovendien zorg je als treinreiziger voor aanzienlijk minder CO₂-uitstoot dan als vliegtuigpassagier.

Vliegtuigtickets worden tegenwoordig kunstmatig goedkoop gehouden, en dat zorgt voor oneerlijke concurrentie tussen vlieg- en spoorverkeer. Zo moet je op een vliegtuigticket geen BTW betalen en wordt er ook geen belasting betaald op vliegtuigbrandstof, en dat terwijl die brandstof behoorlijk vervuilend is! Van zodra aan deze onrechtvaardige situatie een eind wordt gemaakt, zal de nachttrein – niet alleen voor een tripje naar Wenen, maar voor reizen binnen heel Europa – voor veel mensen beslist weer aantrekkelijker worden. Momenteel loopt bij Groen overigens een petitie die ervoor pleit om de trein weer de goedkoopste optie te maken voor reizen tot duizend kilometer.

Als we ooit nog eens naar Wenen willen – en die kans zit er dik in, want we zijn dol op Mozartkugeln en Sachertorte – zullen we de nachttrein zeker overwegen. De reis alleen al is een avontuur op zich!

Gremlins

In Brugge loopt nog tot morgen de 11e editie van het Razor Reel Flanders Film Festival (RRFFF), een filmfestival voor genrefilms (sci-fi, horror en fantasy) waar ik al meerdere jaren een frequent bezoeker ben. Zoals op ieder festival komen er vooral nieuwe films aan bod, maar er is ook aandacht voor enkele klassiekers, die de fans natuurlijk maar al te graag nog eens op het grote scherm willen zien.

Zo stonden dit jaar een aantal genrefilms uit de jaren 80 op het programma: The Fog (1980), Gremlins (1984) en Stand By Me (1986). Ook met Summer of 84 (een recente productie uit 2018) keerden we terug naar de sfeer van de eighties.

Ik was helaas niet in de gelegenheid om ze allemaal te bekijken, maar zondagmorgen wou ik wel speciaal vroeg opstaan voor Gremlins. Dat we ondertussen overgeschakeld waren naar het winteruur en ik dus tóch een uurtje langer had kunnen slapen, was natuurlijk een reuze meevaller. Waarom hebben we niet elk weekend een uurtje extra?

Gremlins is een horror-komedie. Daarbij komt het erop neer dat het horror-aspect zo overdreven wordt, dat het een omgekeerd effect heeft: je gaat er niet echt van huiveren, maar de absurde humor bezorgt je wel een schaterlach. De film werd geregisseerd door Joe Dante en geproduceerd door Steven Spielberg, met een scenario van Chris Columbus. Het werd een van de meest succesvolle films van de jaren tachtig.

Even het geheugen opfrissen: een vader koopt in Chinatown een bijzonder kerstgeschenk voor zijn zoon: een ‘Mogwai’, een lief, klein, schattig diertje met grote ogen en een zachte vacht. Aanvankelijk was het diertje niet te koop, maar uiteindelijk liet de oude man aan wie de Mogwai toebehoorde, zich toch overhalen. Er zijn echter drie belangrijke regels: het diertje, dat de naam Gizmo krijgt, kan niet tegen fel licht – zonlicht kan zelfs dodelijk zijn! –, hij mag absoluut niet in contact komen met water, en hij mag in geen geval gevoederd worden na middernacht.

Je kunt natuurlijk al raden dat dat toch gebeurt, en het resultaat is even verrassend als catastrofaal. Het aanvankelijk lieve, schattige wezentje brengt al gauw een bende gevaarlijke, griezelige kleine monsters (‘gremlins’) voort, die met Kerst een heel stadje in rep en roer zetten. Uiteindelijk loopt alles goed af, maar er is wel een behoorlijke puinhoop aangericht.

Het toeval wil dat ik eerder dit jaar op FedCon nog Zach Galligan ontmoette, de acteur (toen nog een tiener) die een van de hoofdpersonages (Billy) vertolkt. Hij vertelde enkele grappige anekdotes over het verloop van de opnames, met name over het ‘gedoe’ met de poppen. De film stamt immers uit het pre-CGI-tijdperk, wat betekent dat er met poppen gewerkt moest worden om Gizmo en de gremlins tot leven te brengen.

Blij dat ik de film na al die jaren op het grote scherm heb teruggezien. Dank je wel, RRFFF!

www.imdb.com/title/tt0087363
rrfff.be

Ready Player One

In Ready Player One, de jongste film van Steven Spielberg, worden we ondergedompeld in het wereldje van online gaming. Maar niet zoals dat vandaag de dag bestaat. Het verhaal speelt zich af in de niet zo verre toekomst, het jaar 2045, waar zowat iedereen dagelijks heel wat uurtjes doorbrengt in Oasis, een virtual reality-omgeving. Een groot deel van de bevolking leidt een saai, armoedig bestaan en gebruikt Oasis als uitlaatklep.

Wanneer de ontwerper van Oasis sterft, blijkt dat hij in Oasis drie sleutels verstopt heeft, die moeten leiden naar een kluis met zijn erfenis (een aanzienlijk geldbedrag én de volledige controle over Oasis). Iedereen wil natuurlijk deelnemen aan de zoektocht, en er komt heel wat inventiviteit aan te pas om het spel tot een goed einde te brengen.

De film is een homage aan de pop culture van vooral de jaren 80, en er zijn heel veel verwijzingen naar andere films. Het hoofdpersonage rijdt met een DeLorean en zelfs de affiche doet wat denken aan die van Back to the Future. Liefhebbers van Stanley Kubricks The Shining zullen in de wolken zijn, want een lange scène speelt zich af in en rond een virtuele recreatie van het Overlook Hotel. Een complete opsomming geven van alle verwijzingen naar films, tv-series, muziek, games, speelgoed en comics is onbegonnen werk, want het zijn er meer dan honderd! Ready Player One is een bijzonder geslaagde combinatie van scifi en nostalgie.

De film is gebaseerd op het gelijknamige boek van Ernest Cline, maar wijkt daar op heel wat punten van af. Ik heb het boek nog niet gelezen, maar ik heb het ondertussen wel toegevoegd aan mijn leeslijst, want ik ben erg benieuwd naar het originele verhaal waarop de film gebaseerd is.

Misschien ga ik deze film binnenkort nóg wel eens bekijken, maar dan in IMAX-3D!

readyplayeronemovie.com
www.imdb.com/title/tt1677720

The Shining

Herinner je je nog The Shining, de horrorthriller uit 1980 met Jack Nicholson, Shelley Duvall en Danny Lloyd? Die heb ik gisteren, dankzij Movie Classics van Kinepolis, terug op het grote scherm gezien (Net als E.T. enkele maanden geleden.)

Met Movie Classics biedt de bioscoopgigant filmliefhebbers de mogelijkheid om klassiekers uit de jaren 80 en 90 te (her)ontdekken. Een ticket kost maar 8,50 euro en is daarmee 2,40 euro goedkoper dan een gewoon bioscoopkaartje. Bijkomende voordelen zijn dat je geen reclameblok moet uitzitten en dat de film niet op een spannend moment ineens onderbroken wordt door een tijdverspillende pauze. Eigenlijk zouden alle voorstellingen zo moeten zijn: een aantrekkelijke(re) prijs en verder geen afleiding.

Indertijd heb ik The Shining twee keer in de bioscoop gezien: ik ben de film gaan bekijken van zodra hij in de zalen kwam, en een paar weken later stond hij toevallig ook op het programma voor een schoolvoorstelling. Dat ik ’m al gezien had, vond ik niet erg. Een Stanley Kubrick-film is altijd het herbekijken waard.

Al vond ik de film in 1980 natuurlijk wel een stuk enger dan gisteren. Dat heeft verschillende redenen. Ja, ik had ’m natuurlijk al gezien, maar dat was ondertussen al heel lang gelden. Maar ik ben zelf ook veranderd: ik was toen nog een stuk jonger, en dan maakt een horrorfilm sowieso meer indruk. Los daarvan zijn we ondertussen al veel meer gewoon op het gebied van horror. Maar inmiddels geloof ik ook niet meer in paranormale fenomenen, en dan verliest een film waarin helderziendheid een belangrijk element is, ineens een heel stuk van zijn overtuigingskracht…

De film is me al die tijd bijgebleven, en wou hem graag nog eens terugzien. Niet enkel om het intrigerende verhaal en omwille de acteerprestatie van Jack Nicholson, maar ook omdat Kubrick in deze film voor het eerst gebruikmaakte van een in die tijd bijzondere nieuwigheid op filmgebied: de steadicam. Ik herinner me nog dat ik als 17-jarige, toen ik The Shining voor het eerst zag, al heel erg geïnteresseerd was in het technische aspect van dat soort camera’s. Ik wist dat bij het draaien van een bioscoopfilm de camera vaak op een dolly of op een kraan gemonteerd werd (wanneer de camera zich moest kunnen verplaatsen), of op een statief (wanneer de camera mocht blijven stilstaan). Daarmee kon men stabiele beelden maken, wat niet kon wanneer een cameraman zijn camera gewoon in de hand of op de schouder hield.

De steadicam bracht daar verandering in. Daarmee was het voor een cameraman mogelijk om gewoon rond te lopen zonder dat het beeld ging schokken of trillen (zoals bij amateurfilmpjes het geval is). Ik vond de steadicam niet enkel interessant vanwege mijn interesse voor film, maar ook vanwege mijn belangstelling in fysica. De steadicam is een ingenieuze constructie waarbij de cameraman een harnas draagt waaraan de camera via een mechanische arm verbonden is. De constructie zorgt ervoor dat de bewegingen die de cameraman al stappend of al lopend maakt, zo goed als volledig gedempt worden, zodat de camera zelf niet schokt of trilt en een stabiel beeld produceert. Op de foto hieronder zie je regisseur Stanley Kubrick met steadicamoperator Garrett Brown.

Ik heb gisteren in ieder geval erg van de voorstelling genoten. Gedurende 146 digitaal gerestaureerde minuten was ik weer helemaal terug in 1980.

kinepolis.be/nl/content/movie-classics
www.imdb.com/title/tt0081505

E.T. the Extra-Terrestrial

Vanavond zijn we E.T. gaan bekijken in de bioscoop. Jawel, je leest het goed. Dit is geen oud blogbericht van 1982 of 1983 – in die tijd had overigens nog geen mens van blogs gehoord –, ik heb het wel degelijk over augustus 2017.

Dankzij Movie Classics van Kinepolis konden we deze klassieker van Steven Spielberg opnieuw op het grote scherm bekijken, een gelegenheid die we beslist niet aan ons voorbij wilden laten gaan.

E.T. is een van de films die in het collectief geheugen zit. Iedereen kent wel de beroemde uitspraak van het vriendelijke ruimtewezentje: ‘E.T. phone home’. Annelies had de film nog niet eerder gezien, maar was meteen helemaal overtuigd. ‘Zo zouden ze meer films moeten maken’, zei ze na afloop.

Voor Miche en ik is E.T. natuurlijk puur jeugdsentiment, en bovendien hebben we, behalve de film zelf, nóg een leuke E.T.-herinnering: de gelijknamige attractie in de Universal Studios in Orlando, die we op onze huwelijksreis in 1992 voor het eerst bezochten. In die attractie kon je als bezoeker zelf op een vliegende fiets boven het landschap rond L.A. vliegen, net als in de film!

E.T. won in 1983 vier Oscars, waaronder die voor de beste muziek. De score van E.T. is ontegensprekelijk een van John Williams’ meesterwerken. Uiteraard zit de soundtrack in mijn verzameling, maar het was een waar genoegen om de muziek nog eens te horen met de beelden erbij op een groot bioscoopscherm.

Dank je wel, Kinepolis, voor deze bijzondere ervaring. Movie Classics is een prima formule. Tegenwoordig kun je elke derde maandag van de maand een andere klassieker gaan bekijken.

Een ticket was trouwens 2,40 euro goedkoper dan een gewoon bioscoopkaartje, en bovendien was er geen vervelende reclame en geen irritante pauze! Zo hoort het, Kinepolis. Waarom kunnen jullie dat niet voor elke film zo doen?

kinepolis.be/nl/content/movie-classics
www.imdb.com/title/tt0083866

Commodore 64 – 8-bit Kids

Ongeveer een jaar geleden las ik een artikeltje over een stadsgenoot van mij die een boek wou maken over de Commodore 64, een thuiscomputer waar ik in de jaren ’80 heel veel plezier aan heb beleefd. Mijn interesse was meteen gewekt.

Het bleek te gaan om een crowdfundingproject bij Kickstarter. Auteur Koen De Brabander zocht 275 mensen die bereid zouden zijn om zijn boek op voorhand te bestellen, zodat hij uit de kosten kon komen. Ik heb niet lang getwijfeld en tekende meteen in. Dat zouden uiteindelijk meer dan 500 Kickstarter- en Megafounder-‘backers’ doen, die allemaal bij naam in het boek vermeld worden.

8-BIT KIDS – Growing up with the Commodore 64 is een heerlijk nostalgisch boek, dat mij als het ware in de tijd terugflitste naar het begin van de jaren ’80. Ik had net mijn allereerste computer, de Commodore VIC-20, ingeruild voor de opvolger, de krachtigere C64. Die computers verschilden heel erg van de exemplaren die ik tegenwoordig gebruik. Zowel de VIC-20 als de C64 zagen eruit als een dik computerklavier, waar alle electronica onder verstopt zat. Je moest ze aansluiten op een gewoon tv-toestel, wat er uiteindelijk toe leidde dat ik van mijn ouders mijn eigen zwart-wit-tv’tje kreeg, zodat ze weer gewoon naar het journaal en naar De Showbizzquiz met Ron Brandsteder konden kijken terwijl ik mijn programmeerkunsten botvierde.

Het toestel beschikte niet over een harde schijf of een diskettestation en had natuurlijk ook geen cd-lezer of usb-aansluiting. En geen internet, mocht je daaraan twijfelen. Programma’s en data konden opgeslagen worden op audiocassettes, via een apart aan te kopen cassetterecorder. Het duurde tergend lang om op die manier iets van betekenis te lezen of te schrijven, maar de voldoening was des te groter wanneer het langverwachte resultaat uiteindelijk op het scherm verscheen.

Van downloaden via het internet was toen nog absoluut geen sprake, maar op de Nederlandse radio was er een wekelijkse uitzending die computerprogrammaatjes in Basicode met veel gekraak en gepiep de ether in stuurde. Dat kon je dan opnemen op audiocassette en op die manier in je computer laden. Bij mijn VIC-20 heb ik altijd de cassetterecorder gebruikt, maar voor mijn C64 kocht ik al gauw een extern diskettestation. Dat ging toch een heel stuk vlotter.

Ja, het was een leuke tijd. Erg primitief als ik er nu op terugblik, maar bijzonder leuk. Dankzij het experimenteren met dat toestel heb ik in die beginjaren heel veel computerkennis opgedaan.

In het boek volgen we de Commodore 64-ervaringen van de auteur en zijn vrienden, en ondertussen steken we ook nog wat op over de technologische ontwikkelingen en de tijdgeest van die periode. We beleven als het ware de tachtiger jaren opnieuw, en dat is voor een prille vijftiger als ik best leuk. Het boek is geïllustreerd met tal van foto’s, en ik heb het met heel veel plezier gelezen.

Na een aantal jaren heb ik mijn Commodore 64 ingeruild voor zijn opvolger: de Amiga, net als de C64 een toestel dat zijn tijd behoorlijk ver vooruit was. Het eerste model, de Amiga 1000, vond ik aanvankelijk te duur, maar al gauw was ik de trotse bezitter van een betaalbaardere Amiga 500, mijn eerste computer met een grafische gebruikersinterface en een muis. Als ik daar ook nog een nostalgisch boek over vind, wil ik het absoluut hebben!

Edit 2017-04-10: net van de auteur zelf vernomen dat hij momenteel druk bezig is met de voorbereidingen voor een boek over de Amiga. Ik kijk er in ieder geval halsreikend naar uit!

www.kickstarter.com
www.hln.be/regio/nieuws-uit-brugge/het-boek-dat-je-terugflitst-naar-de-jaren-80-a2670617