Gebotopia: Refik Anadol

zaterdag 13 juni 2026

Refik Anadol – Latent City

Vorige maand werd de gloednieuwe kunsthal BRUSK officieel geopend, in het hart van het Brugse museumkwartier. In tegenstelling tot een museum beschikt een kunsthal niet over een eigen collectie en is het louter een plaats voor tijdelijke tentoonstellingen. BRUSK beschikt over twee monumentale tentoonstellingshallen, gigantische ruimten zonder steunkolommen en héél hoge plafonds.

Tijdens het openingsweekend al zijn we er de twee openingstentoonstellingen gaan bezichtigen: Breedbeeld. Verweven werelden van Brugge 900–1550 en Refik Anadol – Latent City. Over die laatste wil ik het hier hebben. (Wees gerust, Breedbeeld komt een volgende keer nog aan bod, na een al gepland vervolgbezoek.)

Latent City is de eerste solotentoonstelling op Belgische bodem van de Turks-Amerikaanse kunstenaar Refik Anadol. Anadol is een pionier in AI-gedreven mediakunst. Zijn werk was al te zien bij gerenommeerde musea als het MoMA in New York en het Guggenheim in Bilbao. Zijn grote kunstwerken worden specifiek gemaakt voor het gebouw waarin of waarop ze worden getoond. Het gaat om videokunst: gigantische bewegende bewegende beelden, niet gemaakt door, maar wel met de hulp van artificiële intelligentie, wat tot verrasssende creaties leidt. In BRUSK is een tien meter hoge ‘videosculptuur’ te zien, bestaande uit twee haaks op elkaar geplaatste videowanden met spiegels op het plafond en op de vloer. De hallucinerende beelden worden aangestuurd door data, een combinatie van historische en realtime data uit Brugge.

De hal is donker, en wanneer je binnenkomt wordt je aandacht meteen naar het gigantische bewegende kunstwerk getrokken. Je kunt er heel lang naar staan of zitten kijken, en je ziet steeds nieuwe vormen. Ter afwisseling kun je in dezelfde hal de kleinere bewegende digitale schilderijen uit Anadols Latent City-serie bekijken. De werken zijn gemaakt aan de hand van allerlei data uit andere steden, zoals Stockholm, Seoul en Berlijn.

In het Brugse Concertgebouw wonde ik ook een thema-avond bij rond de Brugse video-installatie van Refik Anadol. De kunstenaar gaf er een presentatie waarin hij uitgebreid over zijn kunst vertelde en zijn uiteenzetting illustreerde met foto’s en videobeelden. Hij ging ook in gesprek met journalist/reportagemaker Tim Verheyden, gekend van radio en tv.

Tussen presentatie en vraaggesprek werd het publiek getrakteerd op een muzikaal intermezzo, een experimenteel muziekstuk met als titel Trio van de Brits-Japanse componist Ben Nobuto, vertolkt door drie muzikanten van het Gentse Nemo-ensemble (fluit, keyboard en cello). Ik kende Nobuto nog niet, maar het verrassend fris klinkende stuk wist mij meteen te boeien. Soms deed het mij, door het repititieve karakter, wat denken aan Philip Glass, maar het is toch iets helemaal anders.

De videosculptuur die Anadol voor Brugge creëerde, maakt gebruik van Brugse data. Hij werkte daarvoor samen met het Brugse Stadsarchief. Data uit het Brugse architectonische en stedelijke verleden werden gecombineerd met realtime lokale weerdata. Het resultaat is verrassend én betoverend!